आता केवायसीसाठी फिरावे लागणार नाही, सरकारकडून लवकरच One Nation One KYC योजना आणली जाणार

बँकिंग सेवांपासून ते विविध प्रकारच्या वित्तीय सेवांपर्यंत, व्यक्तीच्या ओळखीसाठी केवायसी अनिवार्य आहे. जर बँकेला एखाद्याचा पत्ता (केवायसी पडताळणी) पडताळायचा असेल, तर त्यासाठी केवायसी आवश्यक आहे. तुम्हाला फोन सिम घ्यायचा असेल किंवा बँक-पोस्ट ऑफिसमध्ये एखादी योजना सुरू करायची असेल, अगदी म्युच्युअल फंड सुरू करायचा असेल, तर तुम्हाला केवायसी करणे आवश्यक आहे. जर तुम्ही या सेवांची मदत घेतली असेल, तर तुम्हाला कळेल की केवायसी किती महत्त्वाचे आहे आणि त्यासाठी तुम्हाला किती भटकंती करावी लागेल. पण आता ही समस्या दूर होणार आहे कारण सरकार वन नेशन-वन केवायसी सुरू करणार आहे. यामध्ये सिंगल विंडो प्रणालीद्वारे ग्राहकाची केवायसी माहिती उपलब्ध होणार आहे.

बहुतेक ऑनलाइन सेवांसाठी, सरकारने निश्चितपणे केवायसी केले आहे. जर तुम्हाला बँक खाते उघडायचे असेल किंवा मोबाईल सिम घ्यायचे असेल, स्टॉक मार्केट किंवा म्युच्युअल फंडात गुंतवणूक करायची असेल, डिपॉझिटरीमध्ये पैसे गुंतवायचे असतील तर तुम्हाला केवायसी करावे लागेल. म्हणजेच, जर तुम्हाला वेगवेगळ्या सेवा वापरायच्या असतील तर तुम्हाला केवायसी करावे लागेल. जर तुम्ही केवायसीशी संबंधित प्रक्रिया पूर्ण केली नाही तर तुमचे काम अडकेल. अशा परिस्थितीत प्रत्येक कामासाठी केवायसी इतके महत्त्वाचे असेल, तर त्यासाठी कोणतीही सिंगल विंडो सिस्टीम सुरू करण्याचा विचार सरकार का करत नाही किंवा वन नेशन-वन केवायसीचा नियम का लागू करत नाही, असा प्रश्न उपस्थित होत आहे.(भारतात आयात-निर्यातीने डिसेंबर महिन्यात केला रेकॉर्डब्रेक, जाणून घ्या आकडेवारी)

सरकारची तयारी पाहिली तर त्यावर विचार सुरू झाला आहे. नुकतेच केंद्रीय वाणिज्य आणि उद्योग मंत्री पीयूष गोयल यांनी याबाबत चर्चा केली. केवायसीची सिंगल विंडो सिस्टीम सुरू करावी, जेणेकरून जनतेला मोठा दिलासा मिळेल, अशी सूचना त्यांनी केली. पीयूष गोयल म्हणाले की, केवायसीसाठी एक समान प्लॅटफॉर्म तयार केला पाहिजे ज्याचा वापर वेगवेगळ्या संस्थांद्वारे करता येईल. म्हणजेच, कोणत्याही एका प्लॅटफॉर्मवर केवायसीशी संबंधित माहिती असावी जिथून विविध संस्था प्रवेश करू शकतात. प्रत्येक वेळी ग्राहकाला केवायसी करण्याची गरज नाही किंवा प्रत्येक वेळी केवायसीशी संबंधित माहिती देण्याची गरज नाही.

ही सिंगल विंडो सिस्टीम कार्यान्वित झाल्यास ग्राहकांची सोय होणार असून त्यांचा वेळही वाचणार आहे. वारंवार केवायसी केल्याने माहिती लीक होण्याचा धोका असतो आणि फसवणूक होण्याची शक्यता वाढते. जर फक्त एकच खिडकी प्रणाली असेल जिथे केवायसीशी संबंधित माहिती रेकॉर्ड केली जाते आणि तिची सुरक्षा मजबूत केली जाते, तर केवायसीचा त्रास पुन्हा पुन्हा संपेल. वारंवार केवायसी केल्यामुळे सध्या बरेच लोक गुंतवणुकीच्या संधींपासून वंचित आहेत. सिंगल विंडो केवायसी सुरू केल्यामुळे, गुंतवणूक इच्छुकांना इक्विटी ट्रेडिंग आणि बँकिंग संस्थांशी झटपट जोडण्याची संधी मिळेल.