फिलिपिन्सचा उदयोन्मुख बास्केटबॉलपटू मॅट कायेतानो (Matt Cayetano) सध्या एका मोठ्या सोशल मीडिया वादात अडकला आहे. इंटरनेटवर त्याच्या नावाशी जोडलेली एक आक्षेपार्ह व्हिडिओ क्लिप मोठ्या प्रमाणावर व्हायरल झाली असून नेटिझन्सद्वारे त्याचा शोध घेतला जात आहे. या संपूर्ण प्रकरणावर आता क्रीडा व्यवस्थापन संस्था 'फिनॉम स्पोर्ट्स'ने (Phenom Sports) आपली अधिकृत भूमिका स्पष्ट केली असून हा व्हिडिओ पूर्णपणे बनावट आणि एआय-जनरेटेड (AI-generated) म्हणजेच कृत्रिम बुद्धिमत्तेचा वापर करून तयार करण्यात आल्याचे जाहीर केले आहे.

नेमका वाद काय आहे

काही दिवसांपासून सोशल मीडिया प्लॅटफॉर्मवर मॅट कायेतानो याच्या नावाने एक कथित आक्षेपार्ह व्हिडिओ लीक झाल्याच्या चर्चांना उधाण आले होते. अनेक युजर्स या व्हिडिओच्या लिंक आणि क्लिप्स शेअर करत होते. हा व्हिडिओ इंटरनेटवर आल्यानंतर फिलिपिन्सच्या क्रीडा क्षेत्रात आणि बास्केटबॉल चाहत्यांमध्ये एकच खळबळजनक वातावरण निर्माण झाले. या वादामुळे खेळाडूच्या प्रतिमेला मोठा धक्का बसण्याची शक्यता निर्माण झाली होती.

फिनॉम स्पोर्ट्सचे स्पष्टीकरण आणि एआयचा दावा

या वाढत्या वादाची दखल घेत मॅट कायेतानोचे प्रतिनिधित्व करणाऱ्या फिनॉम स्पोर्ट्सने तातडीने एक निवेदन जारी केले. या निवेदनात त्यांनी म्हटले आहे की, व्हायरल झालेली ही व्हिडिओ क्लिप पूर्णपणे खोटी आहे. आधुनिक तंत्रज्ञानाचा गैरवापर करून, म्हणजेच एआय (Artificial Intelligence) टूल्सच्या मदतीने खेळाडूचा चेहरा डिजिटल पद्धतीने बदलून हा मॉर्फ केलेला व्हिडिओ तयार करण्यात आला आहे. क्रीडा क्षेत्रात नाव कमावत असलेल्या एका तरुण खेळाडूला जाणीवपूर्वक बदनाम करण्यासाठी हे कृत्य करण्यात आल्याचे संस्थेने म्हटले आहे.

डिजिटल गैरवापर आणि वाढते धोके

या प्रकरणाने इंटरनेटवरील डीपफेक (Deepfake) आणि एआय तंत्रज्ञानाच्या वाढत्या धोक्यांना पुन्हा एकदा समोर आणले आहे. सायबर तज्ज्ञांच्या मते, खेळाडू, सेलिब्रिटी किंवा कोणत्याही व्यक्तीला लक्ष्य करण्यासाठी अशा प्रकारच्या डिजिटल बनावटीकरणाचा मोठ्या प्रमाणावर वापर केला जात आहे. फिनॉम स्पोर्ट्सने चाहत्यांना आणि सोशल मीडिया युजर्सना अशा खोट्या क्लिप्स पुढे शेअर न करण्याचे आणि सायबर सुरक्षेचे नियम पाळण्याचे आवाहन केले आहे. तसेच या प्रकरणी कायदेशीर पावले उचलण्याचे संकेतही दिले आहेत.