भारतीय हवामान विभागाने (IMD) महाराष्ट्रातील विविध जिल्ह्यांमध्ये उष्णतेच्या लाटेचा (Heatwave) इशारा जारी केला आहे. गेल्या काही दिवसांपासून राज्याच्या तापमानात सातत्याने वाढ होत असून, पुणे शहरात परिस्थिती अधिक गंभीर झाली आहे. पुण्यात केवळ दिवसाचेच तापमान वाढत नसून, रात्रीच्या वेळीही उकाडा असह्य होत आहे. यामुळे नागरिकांच्या दैनंदिन जीवनावर मोठा परिणाम झाला असून आरोग्य विभागाने काळजी घेण्याचे आवाहन केले आहे.
पुण्यात उष्ण दिवस आणि 'सल्ट्री' रात्री
पुणे शहरात सध्या तापमानाचा पारा ४० अंशांच्या पुढे गेला आहे. हवामान विभागाच्या नोंदीनुसार, कोरड्या हवामानामुळे दिवसा उन्हाच्या तीव्र झळा जाणवत आहेत. मात्र, चिंतेची बाब म्हणजे रात्रीच्या तापमानातही लक्षणीय वाढ झाली आहे. हवेतील आर्द्रता आणि स्थिर वाऱ्यांमुळे रात्रीचा उकाडा (Sultry Nights) वाढला असून, नागरिकांना रात्रीच्या वेळीही घाम आणि अस्वस्थतेचा सामना करावा लागत आहे.
राज्याच्या इतर भागांत उष्णतेची लाट
केवळ पुणेच नव्हे, तर विदर्भ, मराठवाडा आणि मध्य महाराष्ट्रातील अनेक जिल्ह्यांमध्ये उष्णतेची लाट पसरली आहे. जळगाव, अकोला आणि सोलापूर यांसारख्या शहरांमध्ये तापमानाने ४३ अंशांचा टप्पा ओलांडला आहे. उत्तर भारतातून येणाऱ्या उष्ण वाऱ्यांमुळे राज्यातील तापमानात ही वाढ झाल्याचे हवामान तज्ज्ञांचे म्हणणे आहे. किनारपट्टीच्या भागात म्हणजेच मुंबई आणि कोकणात आर्द्रतेमुळे उकाड्याचे प्रमाण अधिक आहे.
हवामान विभागाचा अंदाज आणि इशारा
हवामान विभागाने पुढील ४८ ते ७२ तासांसाठी राज्याच्या काही भागांत 'यलो अलर्ट' जारी केला आहे. या काळात तापमानात आणखी १ ते २ अंशांची वाढ होण्याची शक्यता आहे. किमान तापमानात (Minimum Temperature) झालेली वाढ ही चिंतेची बाब असून, यामुळे शरीराला नैसर्गिकरित्या थंड होण्यासाठी पुरेसा वेळ मिळत नाही. मे महिन्याचा उर्वरित काळ असाच उष्ण राहण्याचा अंदाज वर्तवण्यात आला आहे.
वाढत्या उष्णतेमुळे उष्माघाताचा (Heatstroke) धोका निर्माण झाला आहे. नागरिकांनी खालील गोष्टींचे पालन करावे:
दुपारी १२ ते ४ या वेळेत थेट उन्हात जाणे टाळावे.
पुरेशा प्रमाणात पाणी आणि ताक, लिंबू सरबत यांसारख्या पेयांचे सेवन करावे.
बाहेर पडताना हलके आणि सुती कपडे वापरावेत.
अशक्तपणा किंवा चक्कर आल्यास तात्काळ डॉक्टरांचा सल्ला घ्यावा.
दरवर्षी मे महिन्यात महाराष्ट्रात तापमानाचे प्रमाण जास्त असते, मात्र यंदा उष्णतेच्या लाटेचा कालावधी आणि तीव्रता अधिक दिसून येत आहे. वातावरणीय बदलांमुळे आणि स्थानिक हवामान प्रणालीतील बदलांमुळे रात्रीच्या तापमानात वाढ होत असल्याचे निरीक्षण नोंदवण्यात आले आहे. प्रशासनाने सर्व जिल्हा रुग्णालयांना उष्माघाताच्या रुग्णांवर उपचार करण्यासाठी सज्ज राहण्याच्या सूचना दिल्या आहेत.