मुंबई: सोशल मीडिया प्लॅटफॉर्मवर युजर्सना जाळ्यात ओढण्यासाठी सायबर गुन्हेगारांनी पुन्हा एकदा एका प्रसिद्ध चेहऱ्याचा वापर करण्यास सुरुवात केली आहे. सध्या वेगवेगळ्या मेसेजिंग ॲप्स आणि सोशल मीडिया ग्रुप्सवर प्रसिद्ध डिजिटल कंटेंट क्रिएटर मुस्कान कारिया (Muskan Karia) हिच्या नावाने कथित खाजगी व्हिडिओ किंवा 'लीक एमएमएस' (Leaked MMS) असल्याचा दावा करणाऱ्या लिंक्स वेगाने शेअर केल्या जात आहेत. मात्र, सायबर सुरक्षा तज्ज्ञांनी या व्हायरल लिंक्सबाबत अत्यंत महत्त्वाचा आणि धोक्याचा इशारा दिला असून हा एक मोठा सायबर सापळा (Cyber Trap) असल्याचे स्पष्ट केले आहे.

केवळ उत्सुकतेचा फायदा घेऊन 'मालवेअर'चा छुपा हल्ला

इंटरनेट आणि सोशल मीडिया ग्रुप्सवर युजर्सचे लक्ष वेधून घेण्यासाठी संशयास्पद आणि अनोळखी अकाउंट्सवरून हे व्हिडिओ डाउनलोड करण्याचे मोठे प्रलोभन दिले जात आहे. सायबर गुन्हेगार प्रामुख्याने लोकांच्या उत्सुकतेचा आणि गुप्ततेचा फायदा घेतात.

जेव्हा एखादा युझर अशा अश्लील किंवा हॉट व्हिडिओच्या लिंकवर क्लिक करतो, तेव्हा प्रत्यक्षातील कोणताही व्हिडिओ डाऊनलोड होत नाही. त्याऐवजी, युझरच्या मोबाईल किंवा संगणकामध्ये एक अज्ञात आणि धोकादायक व्हायरस किंवा 'मालवेअर' (Malware) नकळत डाऊनलोड होतो आणि एक्टिव्हेट होतो.

वैयक्तिक डेटा आणि बँक खात्याला थेट धोका

अशा प्रकारच्या फसव्या लिंक्सद्वारे युझर्सच्या मोबाईलचा संपूर्ण ताबा किंवा अ‍ॅक्सेस सायबर चोराकडे जातो. या प्रकाराला सायबर क्षेत्राच्या भाषेत 'फिशिंग' (Phishing) किंवा 'मालवेअर अटॅक' (Malware Attack) म्हटले जाते. एकदा का मोबाईलमध्ये हा व्हायरस सक्रिय झाला की खालील बाबींचा मोठा धोका निर्माण होतो.

गुन्हेगार तुमच्या मोबाईलमधील नेट बँकिंगचे पासवर्ड, यूपीआय पिन आणि क्रेडिट किंवा डेबिट कार्डचे गोपनीय तपशील सहज चोरू शकतात.

मोबाईलवर येणारे बँक खात्याचे सुरक्षित वन टाईम पासवर्ड (OTP) सायबर चोरांना थेट दिसू लागतात, ज्यामुळे बँक खात्यातून पैसे काढणे सोपे होते.

मोबाईल गॅलरीमधील खाजगी फोटो, व्हिडिओ आणि कॉन्टॅक्ट लिस्ट चोरीला जाते, ज्याचा वापर नंतर ब्लॅकमेलिंग किंवा खंडणी मागण्यासाठी केला जाऊ शकत असल्याचा अंदाज आहे.

'फिशिंग' आणि सोशल मीडिया हॅकिंग

अनेकदा या लिंक्स युझर्सना एखाद्या हुबेहूब दिसणाऱ्या बनावट सोशल मीडिया पेजवर किंवा प्रीमियम व्हिडिओ वेबसाईटवर घेऊन जातात. तेथे तो कथित व्हिडिओ पाहण्यासाठी युझर्सना त्यांचे फेसबुक, इंस्टाग्राम किंवा गुगल अकाउंट लॉग-इन करण्यास सांगितले जाते.

येथे युझरने आपला आयडी आणि पासवर्ड टाकताच, त्याचे सोशल मीडिया अकाउंट हॅक केले जाते. या हॅक केलेल्या अकाउंटचा वापर करून सायबर गुन्हेगार इतर युजर्सना अशा फसव्या लिंक्स पाठवून गुन्ह्याची साखळी वाढवत राहतात.

नागरिकांनी अशा कोणत्याही प्रलोभनाला बळी पडू नये, असे आवाहन सायबर सुरक्षा यंत्रणांकडून करण्यात आले आहे. इंटरनेट वापरताना स्वतःची डिजिटल सुरक्षितता राखण्यासाठी खालील नियमांचे पालन करणे आवश्यक आहे.

व्हॉट्सॲप, टेलिग्राम किंवा इतर कोणत्याही मेसेजिंग ॲपवर आलेल्या कोणत्याही अनोळखी आणि संशयास्पद लिंक्सवर कधीही क्लिक करू नका.

कोणाच्याही खाजगी आयुष्याशी संबंधित दावे करणाऱ्या कोणत्याही फाईल्स किंवा व्हिडिओ डाऊनलोड करण्याचे पूर्णपणे टाळा.