QuickLY
Socially
टेलिग्रामसारख्या मेसेजिंग प्लॅटफॉर्मवर सध्या 'व्हायरल एमएमएस' किंवा 'देसी भाभी' यांसारख्या नावांनी अनेक लिंक्स फॉरवर्ड केल्या जात आहेत. वापरकर्त्यांना आकर्षित करण्यासाठी अशा नावांचा वापर करून त्यांना एका विशिष्ट लिंकवर क्लिक करण्यास प्रवृत्त केले जाते. मात्र, सायबर तज्ज्ञांच्या मते, यापैकी बहुतांश लिंक्स या सायबर चोरट्यांनी रचलेला एक प्रकारचा सापळा असून, त्यावर क्लिक केल्याने तुमच्या मोबाईलचा ताबा चोरीला जाऊ शकतो.
फसवणुकीची कार्यपद्धती (Modus Operandi)
सायबर गुन्हेगार प्रामुख्याने टेलिग्राम चॅनेल्स आणि ग्रुप्सचा वापर करून अश्लील किंवा खळबळजनक व्हिडिओ असल्याचे भासवून लिंक शेअर करतात. जेव्हा एखादा युजर या लिंकवर क्लिक करतो, तेव्हा व्हिडिओ पाहण्यासाठी त्याला एखादे फाईल डाऊनलोड करण्यास किंवा थर्ड-पार्टी वेबसाईटवर लॉग-इन करण्यास सांगितले जाते. याद्वारे चोरटे वापरकर्त्याच्या फोनमध्ये 'मालवेअर' किंवा 'स्पायवेअर' इन्स्टॉल करतात.
माहिती चोरीचा मोठा धोका
अशा संशयास्पद लिंकवर क्लिक केल्यामुळे खालील प्रकारचे धोके उद्भवू शकतात:
रिमोट ॲक्सेस: तुमच्या मोबाईलचा ताबा सायबर चोरट्यांकडे जाऊ शकतो, ज्यामुळे ते तुमचे कॅमेरा आणि माईक तुमच्या नकळत वापरू शकतात.
डेटा चोरी: तुमच्या गॅलरीमधील फोटो, व्हिडिओ आणि कॉन्टॅक्ट्स चोरीला जाण्याची शक्यता असते.
आर्थिक फसवणूक: फोनमधील बँकिंग ॲप्स आणि यूपीआय (UPI) पिनची माहिती मिळवून बँक खाते रिकामे केले जाऊ शकते.
केवळ कुतूहल पडू शकते महागात
अनेकांना केवळ कुतूहलापोटी अशा लिंक्स ओपन करण्याची सवय असते. सायबर गुन्हेगार मानवी स्वभावाच्या याच कमकुवतपणाचा फायदा घेतात. एकदा का तुमच्या फोनमध्ये मालवेअर शिरला, की तो ओळखणे सामान्य वापरकर्त्यासाठी कठीण असते. अनेकदा या लिंक्सच्या माध्यमातून तुमची वैयक्तिक माहिती मिळवून नंतर तुम्हाला ब्लॅकमेल करण्यासाठी देखील त्याचा वापर केला जाऊ शकतो.
सायबर पोलिसांनी नागरिकांना खालील खबरदारी घेण्याचे आवाहन केले आहे:
अनोळखी चॅनेल किंवा व्यक्तीने पाठवलेल्या कोणत्याही संशयास्पद लिंकवर क्लिक करू नका.
कोणत्याही व्हिडिओसाठी अनोळखी फाईल्स किंवा 'एपीके' (APK) डाऊनलोड करणे टाळा.
तुमच्या टेलिग्राम सेटिंगमध्ये 'ऑटोमॅटिक मीडिया डाऊनलोड' पर्याय बंद ठेवा.
जर चुकून क्लिक झाले असेल, तर फोन तात्काळ फॅक्टरी रिसेट करणे सुरक्षित ठरू शकते.
सोशल मीडियावरील खळबळजनक गोष्टींच्या मागे न लागता आपली डिजिटल सुरक्षा जपणे हेच या फसवणुकीपासून वाचण्याचे एकमेव प्रभावी माध्यम आहे. संशयास्पद वाटल्यास अशा ग्रुप्समधून तात्काळ बाहेर पडणे हिताचे ठरते.
