PM-KISAN 24th Instalment: बँक खात्यात २,००० रुपये जमा होण्यासाठी ई-केवायसी आणि बँक सीडिंगचे नवीन नियम जाणून घ्या

पंतप्रधान किसान सन्मान निधी (PM-KISAN) योजनेअंतर्गत पात्र शेतकरी कुटुंबांना दर चार महिन्यांनी २,००० रुपये याप्रमाणे वार्षिक ६,००० रुपयांचे आर्थिक साहाय्य थेट बँक खात्यात वर्ग केले जाते. या योजनेच्या 24 व्या हप्त्याचे वितरण सुरळीत होण्यासाठी केंद्रीय कृषी व शेतकरी कल्याण मंत्रालयाने लाभार्थ्यांच्या पडताळणी प्रक्रियेवर विशेष भर दिला आहे. योजनेतील पारदर्शकता राखण्यासाठी आणि केवळ पात्र शेतकऱ्यांपर्यंतच निधी पोहोचावा म्हणून ई-केवायसी (eKYC), जमिनीच्या नोंदींची पडताळणी (Land Seeding) आणि बँक खात्याशी आधार संलग्नता अनिवार्य करण्यात आली आहे.

ज्या शेतकऱ्यांच्या कागदपत्रांमध्ये किंवा बँक खात्यात त्रुटी आढळतील, त्यांचे पुढील हप्ते पोर्टलवर प्रलंबित किंवा तात्पुरते स्थगित ठेवले जाऊ शकतात. त्यामुळे हप्ता जमा होण्यापूर्वी शेतकऱ्यांनी आपली पात्रता स्थिती तपासणे आवश्यक ठरत आहे.

ई-केवायसी प्रक्रिया का ठरतेय अनिवार्य?

पोर्टलवरील मार्गदर्शक सूचनांनुसार, केंद्र सरकारने प्रत्येक नोंदणीकृत शेतकऱ्यासाठी ई-केवायसी बंधनकारक केले आहे. आधार आधारित पडताळणी पूर्ण नसल्यास संबंधित लाभार्थ्यांची नावे तात्पुरत्या स्वरूपात लाभापासून वगळली जाऊ शकतात.

शेतकरी आपल्या घरबसल्या अधिकृत पोर्टलवरून आधार-संलग्न मोबाईल क्रमांकावर येणाऱ्या ओटीपीद्वारे (OTP) मोफत ई-केवायसी पूर्ण करू शकतात. ज्या शेतकऱ्यांचा मोबाईल क्रमांक आधारशी जोडलेला नाही किंवा ज्यांना बायोमेट्रिक पडताळणीची आवश्यकता आहे, ते जवळच्या 'आपले सरकार' सेवा केंद्र किंवा सीएससी (CSC) केंद्रावर जाऊन बायोमेट्रिक अंगठ्याचा ठसा उमटवून ही प्रक्रिया पूर्ण करू शकतात.

बँक खात्याशी आधार सीडिंग आणि NPCI मॅपरचे महत्त्व

थेट लाभ हस्तांतरण (DBT) पद्धतीमुळे अनुदानाची रक्कम केवळ बँक खाते क्रमांकावर न जाता आधार पेमेंट ब्रिजद्वारे (APB) पाठवली जाते. त्यामुळे शेतकऱ्यांचे बँक खाते नॅशनल पेमेंट्स कॉर्पोरेशन ऑफ इंडियाच्या (NPCI) मॅपरवर सक्रिय (Active) असणे बंधनकारक आहे.

केवळ बँकेत आधार कार्डची झेरॉक्स प्रत देणे पुरेसे नसून, बँक अधिकाऱ्यांकडून आधार 'सीडिंग' आणि डीबीटी संमती फॉर्म भरून घेणे आवश्यक असते. जर एखाद्या शेतकऱ्याची दोन ते तीन बँकांमध्ये खाती असतील, तर शेवटी ज्या खात्यात डीबीटी संमती दिलेली असते, त्याच खात्यात हप्त्याची रक्कम जमा होते. बँक सीडिंग निष्क्रिय (Inactive) असल्यास पैसे थेट खात्यात न येता 'Payment Failed' किंवा 'Rejected by Bank' असा मेसेज दिसू लागतो.

आपले नाव लाभार्थी यादीत आहे की नाही आणि ई-केवायसी व बँक सीडिंग पूर्ण झाले आहे का, हे तपासण्यासाठी पुढील पद्धतीचा वापर करता येतो:

सर्वप्रथम पीएम किसानच्या अधिकृत संकेतस्थळाला (pmkisan.gov.in) भेट द्यावी.

मुख्य पृष्ठावरील 'Farmers Corner' या विभागात जाऊन 'Know Your Status' या पर्यायावर क्लिक करावे.

आपला नोंदणी क्रमांक (Registration Number) आणि कॅप्चा कोड प्रविष्ट करून 'Get OTP' निवडावा.

लॉगिन झाल्यानंतर डॅशबोर्डवर ई-केवायसी स्थिती, बँक खाते आधारशी जोडल्याची स्थिती (Aadhaar Seeding Status) आणि जमिनीच्या नोंदी (Land Seeding) या तिन्ही पर्यायांसमोर 'Yes' असा हिरवा शेरा आहे की नाही, हे तपासून घ्यावे.

कोणत्याही पर्यायासमोर 'No' असल्यास तातडीने संबंधित बँक शाखेत किंवा तालुका कृषी कार्यालयात जाऊन आवश्यक दुरुस्ती करण्याचे आवाहन प्रशासनाकडून करण्यात आले आहे.

(The above story first appeared on LatestLY on Sep 23, 2026 03:12 PM IST. For more news and updates on politics, world, sports, entertainment and lifestyle, log on to our website latestly.com).