UAN बनवणं आणि अ‍ॅक्टिव्ह करणं आता होणार सोप्प! UMANG अ‍ॅप वर Aadhaar Face Recognition चा पर्याय

कर्मचारी भविष्य निर्वाह निधी संघटनेने (EPFO) आपल्या डिजिटल सेवांचा विस्तार करत UMANG प्लॅटफॉर्मवर आधार आधारित फेस रेकग्निशन सुविधा सुरू केली आहे. या सुविधेमुळे संघटित क्षेत्रातील कर्मचाऱ्यांना युनिव्हर्सल अकाउंट नंबर (UAN) तयार करणे, तो सक्रिय करणे आणि त्याचे प्रमाणीकरण करणे या तिन्ही प्रक्रिया थेट मोबाईल फोनवरून पूर्ण करता येणार आहेत. यासाठी आता नव्याने कामाला लागलेल्या कर्मचाऱ्यांना किंवा विद्यमान सदस्यांना प्रादेशिक कार्यालयात जाण्याची किंवा केवळ नियोक्त्यावर अवलंबून राहण्याची गरज भासणार नाही.

नव्या कर्मचाऱ्यांसाठी UAN वाटपाची प्रक्रिया सुलभ

कामगार आणि रोजगार मंत्रालयाने जाहीर केलेल्या या सुधारित यंत्रणेनुसार, ज्या कर्मचाऱ्यांकडे आधीपासून सेवानिवृत्ती खाते क्रमांक नाही, ते UMANG अ‍ॅपमधील 'UAN Allotment and Activation' या टॅबद्वारे नोंदणी पूर्ण करू शकतात. यासाठी वापरकर्त्यांना आपला आधार क्रमांक आणि त्याच्याशी संलग्न मोबाईल क्रमांक सादर करावा लागतो, त्यानंतर वन-टाइम पासवर्ड (OTP) पाठवला जातो. प्रणाली त्यानंतर डुप्लिकेट UAN नोंदी तपासते.

पुढील टप्प्यात सदस्यांना मोबाईल कॅमेऱ्याच्या मदतीने Aadhaar Face RD अ‍ॅप्लिकेशनद्वारे स्वतःची ओळख पडताळावी लागते. फेस व्हेरिफिकेशनमध्ये UIDAI च्या नोंदींशी जुळणी झाल्यानंतर प्लॅटफॉर्म UAN तयार करतो आणि तो नोंदणीकृत मोबाईल क्रमांकावर SMS द्वारे पाठवला जातो.

विद्यमान सदस्यांसाठी मोबाईल अ‍ॅक्टिव्हेशन सुविधा

ज्या सदस्यांना नियोक्त्याकडून आधीच UAN मिळाला आहे, मात्र त्यांनी अद्याप पोर्टल क्रेडेन्शियल्स सक्रिय केलेले नाहीत, ते अॅपमधील 'UAN Activation' सुविधेचा वापर करू शकतात. यासाठी सदस्याला आपला UAN, आधार तपशील आणि नोंदणीकृत मोबाईल क्रमांक द्यावा लागतो. SMS पडताळणीनंतर प्लॅटफॉर्म UIDAI इंटरफेसद्वारे फेस ऑथेंटिकेशन पूर्ण करतो.

जुळणी निश्चित झाल्यानंतर UAN सक्रिय केला जातो आणि तात्पुरता लॉगिन पासवर्ड SMS द्वारे पाठवला जातो. सोबतच सदस्याच्या EPFO प्रोफाइलमध्ये UIDAI कडून पडताळणी झालेली लोकसंख्याशास्त्रीय माहिती आणि छायाचित्र अद्ययावत केले जाते.

सक्रिय खात्यांसाठी नोंदी अपडेट करण्याची सुविधा

ज्या सदस्यांची खाती आधीच सक्रिय आहेत, त्यांच्यासाठी अॅपमध्ये 'Face Authentication of Already Activated UANs' हे स्वतंत्र मॉड्यूल उपलब्ध करून देण्यात आले आहे. या सुविधेद्वारे सदस्य आपली बायोमेट्रिक पडताळणी पुन्हा करू शकतात आणि आपली अद्ययावत ओळख माहिती केंद्रीय सेवानिवृत्ती डेटाबेसशी समक्रमित करू शकतात. यामध्ये वापरकर्त्याची प्रोफाइल UIDAI डेटाशी पडताळली जाते आणि कोणत्याही कागदपत्रांच्या भौतिक सादरीकरणाशिवाय नोंदी अद्ययावत केल्या जातात.

अ‍ॅक्टिव्हेशननंतर उपलब्ध होणाऱ्या सेवा

खाते सक्रिय झाल्यानंतर सदस्यांना या एकीकृत प्लॅटफॉर्मवर अनेक महत्त्वाच्या सेवा वापरता येतात. यामध्ये भविष्य निर्वाह निधीतील जमा रक्कम आणि नियोक्त्याच्या योगदानाचा तपशील तपासणे, आर्थिक नियोजन व करविषयक कागदपत्रांसाठी डिजिटल EPF पासबुक डाउनलोड करणे, पैसे काढण्याचे किंवा सेटलमेंट दाव्यांचे सादरीकरण व त्यांचा मागोवा घेणे, तसेच KYC प्रोफाइल अद्ययावत करणे या सेवांचा समावेश आहे.

आवश्यक तांत्रिक बाबी आणि पायाभूत सुविधा

या अद्ययावत मोबाईल सुविधांचा वापर करण्यासाठी तीन प्रमुख बाबी आवश्यक आहेत. वैध आधार क्रमांक, त्या क्रमांकाशी संलग्न आणि बहुस्तरीय प्रमाणीकरणासाठी सक्रिय असलेला मोबाईल क्रमांक, आणि वापरकर्त्याच्या स्मार्टफोनवर स्थापित Aadhaar Face RD हे स्वतंत्र अॅप्लिकेशन.

UMANG (Unified Mobile Application for New-age Governance) हे प्लॅटफॉर्म इलेक्ट्रॉनिक्स आणि माहिती तंत्रज्ञान मंत्रालय (MeitY) आणि नॅशनल ई-गव्हर्नन्स डिव्हिजन (NeGD) यांनी संयुक्तपणे विकसित केले आहे. केंद्र आणि राज्य सरकारच्या नागरिक सेवा एकाच ठिकाणी उपलब्ध करून देणारा केंद्रीकृत डिजिटल प्रवेशबिंदू म्हणून हे प्लॅटफॉर्म काम करते.