8th Pay Commission: आठव्या वेतन आयोगात 2.75 आणि 3.5 फिटमेंट फॅक्टरनुसार किती वाढणार पगार?
आठव्या वेतन आयोगाला अंतिम अहवाल सादर करण्यासाठी दिलेल्या 18 महिन्यांपैकी 10 महिने उलटले आहेत. फिटमेंट फॅक्टरनुसार केंद्र सरकारी कर्मचाऱ्यांच्या बेसिक पगारात किती वाढ होऊ शकते, याबाबतची संभाव्य आकडेवारी समोर आली आहे.
केंद्र सरकारी कर्मचारी आणि निवृत्तिवेतनधारकांसाठी महत्त्वाची असलेल्या आठव्या वेतन आयोगाने आपला अंतिम अहवाल सादर करण्यासाठी दिलेल्या 18 महिन्यांपैकी 10 महिन्यांहून अधिक कालावधी पूर्ण केला आहे. न्यायमूर्ती रंजना प्रकाश देसाई यांच्या अध्यक्षतेखालील हा आयोग सध्या कार्यरत केंद्र सरकारी कर्मचारी आणि निवृत्तिवेतनधारकांसाठी नवीन वेतन रचनेची शिफारस करण्याच्या प्रक्रियेत आहे. यामध्ये बेसिक पगारातील वाढ निश्चित करण्यात 'फिटमेंट फॅक्टर' महत्त्वाची भूमिका बजावणार आहे.
फिटमेंट फॅक्टर म्हणजे काय?
सोप्या भाषेत सांगायचे झाल्यास, फिटमेंट फॅक्टर हा एक गुणक (मल्टिप्लायर) असतो, ज्याचा वापर नवीन वेतन आयोगांतर्गत सुधारित बेसिक पगार मोजण्यासाठी केला जातो. याचे सूत्र पुढीलप्रमाणे आहे:
सध्याचा बेसिक पगार × फिटमेंट फॅक्टर = अंदाजित सुधारित बेसिक पगार
उदाहरणार्थ, एखाद्या कर्मचाऱ्याचा सध्याचा बेसिक पगार 18,000 रुपये असल्यास:
- 2.75 फिटमेंट फॅक्टरनुसार सुधारित बेसिक पगार 49,500 रुपये होईल.
- 3.5 फिटमेंट फॅक्टरनुसार सुधारित बेसिक पगार 63,000 रुपये होईल.
मागील वेतन आयोगांचा फिटमेंट फॅक्टर
सहाव्या आणि सातव्या वेतन आयोगांनी अनुक्रमे 1.86 आणि 2.57 इतका फिटमेंट फॅक्टर निश्चित केला होता. हे आकडे कर्मचारी आणि निवृत्तिवेतनधारकांची क्रयशक्ती टिकवून ठेवण्यासाठी आणि महागाईवर मात करण्यासाठी ठरवण्यात आले होते. यंदा वाढती महागाई आणि जीवनावश्यक खर्च लक्षात घेता, अनेक कर्मचारी संघटना आणि निवृत्तिवेतनधारक संस्थांनी आठव्या वेतन आयोगाकडे अधिक फिटमेंट फॅक्टरची मागणी केली आहे. काहींनी तर 3.0 ते 4.0 दरम्यान फिटमेंट फॅक्टर असावा, अशी मागणी केली आहे.
पे मॅट्रिक्स स्तरानुसार संभाव्य वाढ
खालील तक्त्यात 2.75 आणि 3.5 या दोन संभाव्य फिटमेंट फॅक्टरनुसार विविध पे मॅट्रिक्स स्तरांवरील बेसिक पगारात होणारा संभाव्य बदल दर्शवण्यात आला आहे:
| पे मॅट्रिक्स स्तर | 7वा वेतन आयोग बेसिक पगार | 2.75 फिटमेंटनुसार अंदाजित पगार | 3.5 फिटमेंटनुसार अंदाजित पगार |
|---|---|---|---|
| लेव्हल 1 | ₹18,000 | ₹49,500 | ₹63,000 |
| लेव्हल 2 | ₹19,900 | ₹54,725 | ₹69,650 |
| लेव्हल 3 | ₹21,700 | ₹59,675 | ₹75,950 |
| लेव्हल 4 | ₹25,500 | ₹70,125 | ₹89,250 |
| लेव्हल 5 | ₹29,200 | ₹80,300 | ₹1,02,200 |
| लेव्हल 6 | ₹35,400 | ₹97,350 | ₹1,23,900 |
| लेव्हल 7 | ₹44,900 | ₹1,23,475 | ₹1,57,150 |
| लेव्हल 10 | ₹56,100 | ₹1,54,275 | ₹1,96,350 |
| लेव्हल 13 | ₹1,23,100 | ₹3,38,525 | ₹4,30,850 |
| लेव्हल 18 | ₹2,50,000 | ₹6,87,500 | ₹8,75,000 |
टीप: हे आकडे केवळ अंदाजित असून, 2.75 आणि 3.5 या गृहीत फिटमेंट फॅक्टरवर आधारित आहेत. अंतिम फिटमेंट फॅक्टर, पे मॅट्रिक्स आणि भत्ते आठव्या वेतन आयोगाच्या शिफारशी आणि केंद्र सरकारच्या मंजुरीवर अवलंबून असतील.
अंतिम फिटमेंट फॅक्टर कधी जाहीर होणार?
केंद्र सरकारने 3 नोव्हेंबर 2025 रोजी आठव्या वेतन आयोगाची स्थापना केली असून, शिफारशी सादर करण्यासाठी आयोगाला 18 महिन्यांचा कालावधी देण्यात आला आहे. न्यायमूर्ती रंजना प्रकाश देसाई यांच्या अध्यक्षतेखालील हा तात्पुरता आयोग सध्या दिल्ली, चंदीगड, उत्तर प्रदेश, पश्चिम बंगाल आणि लडाख यांसह विविध राज्ये आणि केंद्रशासित प्रदेशांमध्ये चर्चा आणि सल्लामसलतीची प्रक्रिया पार पाडत आहे.
आयोगाचा अंतिम अहवाल मे-जून 2027 पर्यंत सादर होण्याची शक्यता असून, त्यानंतर सरकारकडून त्याला मंजुरी मिळाल्यावरच अंतिम फिटमेंट फॅक्टर स्पष्ट होईल. तोपर्यंत 2.75 किंवा 3.5 वर आधारित आकडे केवळ अंदाजित म्हणूनच गृहीत धरावेत, अंतिम वेतनवाढ म्हणून नव्हे.
(The above story first appeared on LatestLY on Sep 19, 2026 01:49 PM IST. For more news and updates on politics, world, sports, entertainment and lifestyle, log on to our website latestly.com).
