80s AI Photo Trend on Instagram: सोशल ट्रेंडच्या नादात ChatGPT वर फोटोज अपलोड करणं कितपत सुरक्षित?

सप्टेंबर 2026 च्या सुरुवातीपासून इन्स्टाग्रामवर एक नवा ट्रेंड वेगाने पसरत आहे, ज्यामध्ये युजर्स स्वतःचे फोटो ChatGPT वर अपलोड करून ते 80 च्या दशकातील शैलीत रूपांतरित करत आहेत. हेअर स्टाईल, त्या काळातील फॅशन, उबदार स्टुडिओ लाइटिंग आणि फिल्म ग्रेन इफेक्ट असलेले हे फोटो रील्स, स्टोरीज आणि "अ‍ॅड युवर्स" स्टिकर्सच्या माध्यमातून मोठ्या प्रमाणात शेअर केले जात आहेत. मात्र हे नॉस्टॅल्जिक फोटो सोशल मीडियावर काही दिवसांपुरतेच राहिले, तरी त्यासाठी अपलोड केलेल्या मूळ फोटोंचे काय होते, याबाबत गोपनीयता संशोधक आणि सायबर सुरक्षा तज्ज्ञांनी चिंता व्यक्त केली आहे.

Viral 80s Prompt ट्रेंड नेमका कसा काम करतो

Viral 80s Prompt या ट्रेंडमध्ये युजर्स चॅटजीपीटी उघडून स्पष्ट आणि चांगल्या प्रकाशात काढलेला सेल्फी किंवा पोर्ट्रेट फोटो अपलोड करतात. त्यानंतर चेहऱ्याची वैशिष्ट्ये, त्वचेचा रंग आणि एकूण ओळख कायम ठेवत फोटो 80 च्या दशकातील शैलीत रूपांतरित करण्याची विनंती करणारा तपशीलवार प्रॉम्प्ट दिला जातो. यामध्ये बॉलिवूड शैलीतील स्टुडिओ शॉट्स, फॅमिली अल्बम लूक आणि रेट्रो डिस्को स्टाईल यांसारखे अनेक प्रकार लोकप्रिय आहेत. एआय प्रणाली कपडे, केशरचना, अ‍ॅक्सेसरीज, पार्श्वभूमी आणि फोटोची पोत बदलते. यापूर्वीही अ‍ॅनिमेटेड शैली आणि व्यंगचित्रांसारखे एआय फोटो ट्रेंड आले होते. मात्र हा ट्रेंड चेहरा ओळखता येण्याजोगा ठेवत संपूर्ण कालखंडातील तपशील बदलण्याच्या क्षमतेमुळे वेगळा ठरतो. Viral 80s AI Photo Trend: ChatGPT वापरून 80 च्या दशकातील AI फोटो, रेट्रो पोर्ट्रेट कसं बनवायचं? घ्या जाणून 

अपलोड केलेल्या फोटोंचे पुढे काय होते

चॅटजीपीटीवर फोटो अपलोड केल्यानंतर तो संभाषण डेटाचा भाग बनतो. उपलब्ध माहितीनुसार, युजरचे संभाषण डिलीट करेपर्यंत त्यांच्या अकाउंटमध्ये साठवले जाते आणि डिलीट केल्यानंतरही काही डेटा कंपनीच्या सिस्टीममध्ये 30 दिवसांपर्यंत राहू शकतो. कायदेशीर, सुरक्षा किंवा डी-आयडेंटिफाइड कारणांसाठी काही माहिती त्याहून अधिक काळ साठवली जाऊ शकते.

ओपनएआयच्या माहितीनुसार, सर्वसामान्य कंझ्युमर अकाउंटसाठी युजरने ऑप्ट-आउट न केल्यास फोटोंसह इतर कंटेंटचा वापर मॉडेल सुधारण्यासाठी केला जाऊ शकतो. डेटा कंट्रोल्समध्ये जाऊन "इम्प्रूव्ह द मॉडेल फॉर एव्हरीवन" हा पर्याय बंद करता येतो. टेम्पररी चॅट मोडमध्ये संभाषण हिस्टरीत साठवले जात नाही आणि ते ट्रेनिंगसाठीही वापरले जात नाही. मात्र बिझनेस आणि एंटरप्राइज उत्पादनांमध्ये डिफॉल्टनुसार ग्राहकांचा डेटा ट्रेनिंगसाठी वापरला जात नाही.

फोटोंमध्ये केवळ चेहराच नाही, तर अधिक माहिती असू शकते. मेटाडेटामध्ये तारीख, डिव्हाइसची माहिती आणि काहीवेळा जीपीएस लोकेशनचाही समावेश असतो. तसेच पार्श्वभूमीत घराचा क्रमांक, रस्त्यावरील पाट्या, वाहनांचे नंबर प्लेट किंवा इतर व्यक्तीही दिसू शकतात.

तज्ज्ञांनी व्यक्त केली बायोमेट्रिक धोक्याची भीती

सायबर सुरक्षा तज्ज्ञांच्या मते, चेहऱ्याचा डेटा इतर वैयक्तिक माहितीपेक्षा वेगळा असतो. पासवर्ड बदलता येतो, पण चेहरा बदलता येत नाही, असे या ट्रेंडवरील वृत्तांकनात नमूद करण्यात आले आहे.

काउंटरपॉइंट रिसर्चचे रिसर्च डायरेक्टर तरुण पाठक यांनी अशा व्हायरल एआय पोर्ट्रेट ट्रेंडबाबत इशारा दिला आहे की, यात सहभागी होणारे युजर्स नकळत स्वतःची तपशीलवार डिजिटल प्रोफाइल तयार करत असतात. सातत्याने डेटा फीडवर अवलंबून असलेल्या एआय सिस्टीमसाठी हा एक मोठा स्रोत ठरतो आणि व्हायरल ट्रेंड संपल्यानंतरही तो दीर्घकाळ सक्रिय राहतो. याचा परिणाम बायोमेट्रिक माहितीच्या गैरवापरासह अत्यंत प्रगत फिशिंग हल्ल्यांमध्ये होऊ शकतो, असे पाठक यांनी टाइम्स नाऊ टेकला सांगितले. त्यांनी युजर्सना प्लॅटफॉर्मचे कंट्रोल्स तपासण्याचा, ट्रेनिंग फीचर बंद करण्याचा किंवा सर्वसाधारण प्रॉम्प्ट वापरण्याचा सल्ला दिला.

टेकआर्कचे संस्थापक फैसल कावूसा यांनी अशा ट्रेंडला मॉडेल सुधारणेसाठीच्या क्राउडसोर्सिंगचा एक प्रकार म्हटले आहे. युजर्स स्वखुशीने स्वतःचे फोटो सादर करतात आणि त्यानंतर गोपनीयता राखणे कठीण होते, असे त्यांनी सांगितले.

इतर तज्ज्ञांनी कमी विश्वासार्ह थर्ड-पार्टी अ‍ॅप्सच्या धोक्याकडेही लक्ष वेधले आहे, जे कॅमेरा, कॉन्टॅक्ट्स किंवा बॅकग्राउंड अ‍ॅक्टिव्हिटीसाठी अनावश्यक परवानग्या मागतात. काही बनावट अ‍ॅप्स पोलिस तपासात मालवेअर किंवा ट्रॅकिंग कोडशी जोडले गेले आहेत. प्रस्थापित प्लॅटफॉर्मवरही अपलोड केलेले फोटो सार्वजनिक उपलब्ध माहितीशी जोडल्यास डिजिटल फूटप्रिंट वाढू शकतो आणि सैद्धांतिकदृष्ट्या डीपफेक निर्मिती किंवा ओळख-संबंधित फसवणुकीला हातभार लागू शकतो.

इलेक्ट्रॉनिक फ्रंटियर फाउंडेशनचे सीनियर स्टाफ टेक्नॉलॉजिस्ट जेकब हॉफमन-अँड्र्यूज यांनी एआय इमेज अपलोडबाबत व्यापक चर्चेत सल्ला दिला आहे की, स्वतःशिवाय इतर कोणीही पाहू नये असे वाटणारे फोटो अपलोड करणे टाळणे महत्त्वाचे आहे.

युजर्ससाठी काळजीचे उपाय

तज्ज्ञांनी एआय इमेज टूल्सवर पूर्ण बंदी घालण्याची मागणी केलेली नाही, मात्र सावधगिरी बाळगण्याचा सल्ला दिला आहे. फोटो अपलोड करण्यापूर्वी त्यातील मेटाडेटा काढून टाकावा. पार्श्वभूमीतील संवेदनशील तपशील क्रॉप किंवा ब्लर करावेत. संमतीशिवाय लहान मुलांचे किंवा इतर व्यक्तींचे फोटो वापरणे टाळावे. अनोळखी अ‍ॅप्सऐवजी प्रस्थापित प्लॅटफॉर्मला प्राधान्य द्यावे, गोपनीयता धोरणे तपासावीत, टेम्पररी मोड वापरावा आणि नंतर चॅट डिलीट करावी. तयार झालेल्या फोटोंची सोशल मीडियावरील दृश्यमानता मर्यादित ठेवल्यासही डेटा स्क्रॅपिंगचा धोका कमी होऊ शकतो.

80 च्या दशकातील ही शैली काही दिवस किंवा आठवड्यांतच फीडवरून विस्मरणात जाईल. मात्र मूळ फोटोची डिजिटल प्रत संबंधित सेवेच्या डेटा साठवणूक आणि वापर धोरणांच्या अधीन राहते. त्यामुळे फोटो अपलोड करणे हा केवळ एक फिल्टर वापरण्याचा निर्णय नसून, तो एक जाणीवपूर्वक घ्यावा लागणारा डेटाविषयक निर्णय आहे, असे तज्ज्ञांचे मत आहे.