छत्रपती शिवाजी महाराज (Photo Credits: Instagram)

मुंबई: 19 फेब्रुवारी रोजी येणाऱ्या शिवजयंतीसाठी संपूर्ण महाराष्ट्रात जय्यत तयारी सुरू झाली आहे. शिवजन्मोत्सवाच्या दिवशी घराची अंगणे, शाळा, महाविद्यालये आणि सार्वजनिक मंडळांच्या ठिकाणी आकर्षक रांगोळी काढण्याची मोठी परंपरा आहे. या वर्षी शिवभक्तांमध्ये शिवरायांच्या पराक्रमाचे दर्शन घडवणाऱ्या विविध 'थीम' आधारित रांगोळी डिझाइन्सची मोठी क्रेझ पाहायला मिळत आहे.

शिवरायांची मुद्रा आणि गड-किल्ल्यांच्या प्रतिकृती

शिवजयंतीनिमित्त सर्वाधिक पसंती 'शिवमुद्रा' (राजमुद्रा) असलेल्या रांगोळीला दिली जाते. भगव्या रंगाचा वापर करून काढलेली राजमुद्रा अत्यंत आकर्षक दिसते. याशिवाय, रायगड किंवा शिवनेरी किल्ल्याच्या प्रतिकृती रांगोळीच्या माध्यमातून साकारण्याकडे तरुणाईचा कल वाढला आहे. यासाठी पांढऱ्या रांगोळीसोबतच गडद रंगांच्या छटांचा वापर करून त्रिमितीय (3D) परिणाम साधला जातो.

ठिपक्यांची आणि संस्कार भारती रांगोळी

ज्यांना मोठी रांगोळी काढणे शक्य नाही, त्यांच्यासाठी 'ठिपक्यांची रांगोळी' हा उत्तम पर्याय ठरत आहे. यामध्ये 'जय भवानी जय शिवाजी' हे शब्द किंवा शिवरायांची तलवार आणि ढाल यांसारखी चिन्हे सहजपणे काढता येतात. तर मोठ्या सोहळ्यांसाठी 'संस्कार भारती' पद्धतीच्या रांगोळीचा वापर केला जातो, ज्यामध्ये भगवा, पिवळा आणि पांढरा रंग वापरून भव्य गोल रांगोळी काढली जाते.

पोर्ट्रेट रांगोळीचे वाढते आकर्षण

अनेक अनुभवी कलाकार या दिवशी छत्रपती शिवाजी महाराजांचे 'पोर्ट्रेट' रांगोळीतून साकारतात. यामध्ये महाराजांचा चेहरा, त्यांची नजर आणि शिरस्त्राण (जिरेटोप) हुबेहूब रेखाटले जाते. सोशल मीडियावर सध्या अशा पोर्ट्रेट रांगोळीचे अनेक व्हिडिओ व्हायरल होत असून, अनेक शिवप्रेमी या कलाकृतींना पसंती देत आहेत.

सजावटीसाठी काही सोप्या टिप्स

रांगोळी अधिक उठावदार दिसण्यासाठी तिच्याभोवती झेंडूची फुले आणि दिवे लावता येतात. रांगोळीच्या मध्यभागी छोटी 'शिवप्रतिमा' ठेवून बाजूला फुलांची सजावट केल्यास ती अधिक पारंपरिक आणि भव्य दिसते. सार्वजनिक ठिकाणी रांगोळी काढताना ती सुरक्षित राहण्यासाठी दोरीचे कुंपण घालणे फायदेशीर ठरते.