Navratri 2026 Ghatasthapana: घटस्थापना कशी कराल? शुभ मुहूर्त, पूजा विधी घ्या जाणून

शारदीय नवरात्रीचा पवित्र उत्सव उद्या, रविवार, ११ ऑक्टोबर २०२६ पासून सुरू होत आहे. हा नऊ दिवसांचा उत्सव आदिशक्ती दुर्गा देवीच्या नऊ रूपांना समर्पित आहे, आणि त्याची सुरुवात 'घटस्थापना' या महत्त्वपूर्ण विधीने होते. चला तर, यावर्षी घटस्थापना कशी करावी, त्याचे शुभ मुहूर्त आणि पूजेसाठी आवश्यक सामग्री काय आहे, ते सविस्तर जाणून घेऊया.

घटस्थापना म्हणजे काय?

घटस्थापना, ज्याला 'कलश स्थापना' असेही म्हणतात, हा नवरात्रीच्या सुरुवातीचा एक प्रमुख विधी आहे. या दिवशी देवी दुर्गाचे घरात आगमन व्हावे आणि तिचे आशीर्वाद कुटुंबाला मिळावे यासाठी पवित्र कलशाची स्थापना केली जाते. हा कलश देवी शक्तीचे प्रतीक मानला जातो आणि त्याची स्थापना योग्य मुहूर्तावर, शास्त्रोक्त पद्धतीने करणे अत्यंत महत्त्वाचे आहे. चुकीच्या वेळी घटस्थापना केल्यास देवीचा कोप होऊ शकतो, असे शास्त्रात सांगितले आहे.  नक्की वाचा: Navratri Colours 2026 List In Marathi: शारदीय नवरात्रीतील यंदाचे नऊ रात्रीतील नऊ रंग कोणते? 

२०२६ मध्ये घटस्थापना कधी आहे? शुभ मुहूर्त

यावर्षी शारदीय नवरात्रीची सुरुवात रविवार, ११ ऑक्टोबर २०२६ रोजी होत आहे. प्रतिपदा तिथी १० ऑक्टोबर २०२६ रोजी रात्री ९ वाजून १९ मिनिटांनी सुरू होऊन ११ ऑक्टोबर रोजी रात्री ९ वाजून ३० मिनिटांनी संपेल. उदया तिथीनुसार, ११ ऑक्टोबर हा नवरात्रीचा पहिला दिवस मानला जाईल आणि याच दिवशी घटस्थापना केली जाईल.

घटस्थापनेसाठी शुभ मुहूर्त (दिल्लीनुसार):

*लक्षात ठेवा, ही दिल्लीसाठीची वेळ आहे. आपल्या शहरातील स्थानिक पंचांगानुसार वेळेत काही मिनिटांचा फरक असू शकतो.

घटस्थापनेचे महत्त्व

घटस्थापना ही केवळ एक धार्मिक विधी नसून, ती चैतन्य आणि सकारात्मक ऊर्जा घरात आणण्याचे प्रतीक आहे. कलशात सप्तधान्ये पेरली जातात, जी समृद्धी आणि भरभराटीचे द्योतक आहेत. नऊ दिवस अखंड ज्योत प्रज्वलित करून देवीच्या विविध रूपांची पूजा केली जाते. यामुळे घरातील नकारात्मक शक्ती दूर होतात आणि शांतता व ऐश्वर्य नांदते, अशी श्रद्धा आहे.

घटस्थापना कशी करावी? मुख्य विधी

घटस्थापना करण्यासाठी खालील गोष्टींची तयारी करावी:

पूजा साहित्य:

• मातीचे भांडे (रुंद तोंडाचे)
• पवित्र माती
• सप्तधान्ये (सात प्रकारची धान्ये - जसे की गहू, जव, ज्वारी, मका, तीळ, तांदूळ, चणे)
• कलश (तांब्याचा किंवा मातीचा)
• गंगाजल किंवा शुद्ध पाणी
• आंब्याची किंवा अशोकाची पाच पाने (पल्लव)
• नारळ (शेंडी सकट)
• लाल वस्त्र किंवा ओढणी
• हळद, कुंकू, अक्षता
• एक नाणे, सुपारी
• फुले, हार
• चौरंग किंवा पाट

विधी:

1. घटस्थापना करण्यापूर्वी, जागा स्वच्छ करून रांगोळी काढावी.
2. चौरंग किंवा पाटावर स्वच्छ लाल वस्त्र अंथरावे.
3. त्यावर पवित्र मातीचा थर पसरून त्यात सप्तधान्ये पेरावी.
4. धान्य पेरलेल्या मातीच्या मध्यभागी पाण्याने भरलेला कलश ठेवावा.
5. कलशाला हळद-कुंकू, अक्षता, सुपारी आणि एक नाणे अर्पण करावे.
6. कलशाच्या मुखावर आंब्याची पाच पाने ठेवावीत आणि त्यावर नारळ ठेवावा. नारळाला लाल वस्त्र गुंडाळावे.
7. त्यानंतर 'ॐ ऐं ह्रीं क्लीं चामुण्डायै विच्चे' या मंत्राचा जप करत देवी दुर्गाचे आवाहन करावे. पहिल्या दिवशी शैलपुत्री देवीची पूजा केली जाते.
8. नवरात्रीच्या नऊ दिवसांत या घटाची नियमित पूजा करावी, पाणी घालावे आणि अखंड ज्योत प्रज्वलित करावी.

शारदीय नवरात्री २०२६ चे महत्त्वपूर्ण दिवस:

या वर्षीचा नवरात्रोत्सव रविवार, ११ ऑक्टोबर २०२६ पासून सुरू होऊन सोमवार, १९ ऑक्टोबर २०२६ पर्यंत चालेल, तर विजयादशमी २० ऑक्टोबर २०२६ रोजी साजरी केली जाईल. या पवित्र उत्सवात देवीचा आशीर्वाद आपल्या सर्वांसोबत राहो आणि आपले जीवन सुख-समृद्धीने भरून जावो!

(The above story first appeared on LatestLY on Oct 10, 2026 06:04 PM IST. For more news and updates on politics, world, sports, entertainment and lifestyle, log on to our website latestly.com).