2026 मध्ये महाशिवरात्री कधी आहे

हिंदू धर्मातील अत्यंत पवित्र मानला जाणारा महाशिवरात्रीचा सण 2026 मध्ये 15 फेब्रुवारी (रविवार) रोजी साजरा केला जाणार आहे. महाराष्ट्रासह देशभरात हा दिवस अत्यंत उत्साहात साजरा होतो. पंचांगानुसार, फाल्गुन महिन्याच्या कृष्ण पक्षातील चतुर्दशी तिथीला हा महापर्व येतो. या दिवशी भगवान शिव आणि माता पार्वती यांचा विवाह संपन्न झाला होता, अशी धार्मिक श्रद्धा आहे.

तिथी आणि शुभ मुहूर्त

यंदा चतुर्दशी तिथीची सुरुवात 15 फेब्रुवारी 2026 रोजी सायंकाळी 05:04 वाजता होणार असून, या तिथीची समाप्ती 16 फेब्रुवारी 2026 रोजी सायंकाळी 05:34 वाजता होईल. महाशिवरात्रीमध्ये मध्यरात्रीच्या पूजेला (निशीथ काळ) विशेष महत्त्व असल्याने 15 फेब्रुवारी रोजीच मुख्य उत्सव आणि उपवास केला जाईल.

निशीथ काळ आणि पूजा वेळ

महाशिवरात्रीच्या दिवशी मध्यरात्रीची पूजा सर्वात फलदायी मानली जाते. 15 फेब्रुवारीच्या रात्री 12:09 AM ते 01:01 AM (16 फेब्रुवारी) या वेळेत निशीथ काळ पूजा मुहूर्त असेल. याशिवाय, रात्रीच्या चार प्रहरांमधील पूजेचा वेळ खालीलप्रमाणे आहे:

प्रथम प्रहर: 15 फेब्रुवारी, सायंकाळी 06:11 ते रात्री 09:23 पर्यंत.

द्वितीय प्रहर: 15 फेब्रुवारी, रात्री 09:23 ते 16 फेब्रुवारी, मध्यरात्री 12:35 पर्यंत.

तृतीय प्रहर: 16 फेब्रुवारी, मध्यरात्री 12:35 ते पहाटे 03:47 पर्यंत.

चतुर्थ प्रहर: 16 फेब्रुवारी, पहाटे 03:47 ते सकाळी 06:59 पर्यंत.

व्रत पारण (उपवास सोडण्याची वेळ)

जे भाविक महाशिवरात्रीचा कडक उपवास धरतात, त्यांच्यासाठी पारण करण्याचा मुहूर्त 16 फेब्रुवारी 2026 रोजी सकाळी 06:59 ते दुपारी 03:24 च्या दरम्यान असेल. सूर्योदयानंतर आणि चतुर्दशी तिथी संपण्यापूर्वी उपवास सोडणे शास्त्रोक्त मानले जाते.

महाराष्ट्रातील महत्त्व आणि परंपरा

महाराष्ट्रात महाशिवरात्रीच्या दिवशी बारा ज्योतिर्लिंगांपैकी एक असलेल्या त्र्यंबकेश्वर (नाशिक), घृष्णेश्वर (छत्रपती संभाजीनगर) आणि भीमाशंकर (पुणे) येथे भाविकांची मोठी गर्दी असते. या दिवशी शिवभक्त 'ओम नमः शिवाय' या मंत्राचा जप करत शिवलिंगावर दूध आणि बेलपत्र अर्पण करतात. अनेक ठिकाणी या निमित्ताने धार्मिक यात्रांचे आणि पालखी सोहळ्यांचे आयोजन केले जाते.