चैत्र नवरात्रीच्या नऊ दिवसांच्या उपवास आणि भक्तीनंतर अष्टमी आणि नवमीला कन्या पूजन करण्याची परंपरा आहे. यंदा २६ मार्च (अष्टमी) आणि २७ मार्च (नवमी) रोजी हे पूजन केले जाणार आहे. कन्या पूजनामध्ये लहान मुलींना आदिशक्तीचे रूप मानले जाते. या दिवशी मुलींना जेऊ घालण्यासोबतच त्यांचे सुशोभीकरण करणेही महत्त्वाचे मानले जाते, ज्यात मेहंदीला विशेष स्थान आहे.
कन्या पूजनाचा शुभ मुहूर्त आणि तिथी
यंदा चैत्र नवरात्रीची अष्टमी २६ मार्च २०२६ रोजी साजरी होईल. कन्या पूजनासाठी सकाळी १०:५५ ते दुपारी १:५९ हा वेळ अत्यंत शुभ आहे. तर राम नवमीच्या दिवशी, म्हणजेच २७ मार्च २०२६ रोजी सकाळी ६:१७ ते १०:५४ या वेळेत पूजन करणे लाभदायक ठरेल. पंचांगानुसार योग्य वेळेत केलेले पूजन कुटुंबात सुख-समृद्धी घेऊन येते अशी मान्यता आहे.
पूजेची शास्त्रोक्त पद्धत
कन्या पूजनासाठी २ ते १० वर्षांच्या ९ मुलींना आणि एका मुलाला (बटुक भैरव) आमंत्रित करावे. मुली घरी आल्यावर त्यांचे पाय धुवून त्यांना सन्मानाने बसवावे. त्यानंतर त्यांच्या कपाळावर अक्षता आणि कुंकवाचा टिळा लावावा. त्यांना सात्विक आहार जसे की चणे, पुरी आणि हलवा अर्पण करावा. जेवणानंतर मुलींना फळे किंवा दक्षिणा देऊन त्यांचे आशीर्वाद घ्यावेत.
मुलींसाठी खास मेहंदी डिझाइन्स
कन्या पूजनाच्या निमित्ताने लहान मुलींना सजवण्याची हौस अनेकांना असते. लहान मुलांच्या हातावर जास्त वेळ मेहंदी टिकवणे कठीण असल्याने काही सोप्या डिझाइन्स सध्या ट्रेंडमध्ये आहेत:
Kanya Pujan Alta
सांस्कृतिक महत्त्व
हिंदू धर्मात कन्या पूजनाला केवळ एक धार्मिक विधी न मानता 'स्त्री शक्ती'चा सन्मान म्हणून पाहिले जाते. लहान मुलींच्या माध्यमातून देवीचा आशीर्वाद मिळवण्याचा हा एक मार्ग आहे. आधुनिक काळात या परंपरेमुळे सामाजिक स्तरावर मुलींच्या सन्मानाचा संदेश जातो.