भारतामध्ये 'सट्टा मटका' हा शब्द अनेक दशकांपासून चर्चेत असतो. या बाजारात 'कल्याण ओपन' (Kalyan Open) ही संज्ञा अत्यंत लोकप्रिय आहे. प्रामुख्याने मुंबई आणि महाराष्ट्राच्या काही भागात प्रचलित असलेला हा प्रकार जुगाराचा एक भाग आहे. मात्र, डिजिटल युगात याचे स्वरूप बदलले असून त्यासोबत येणारे धोकेही वाढले आहेत.

कल्याण ओपनचा अर्थ आणि सुरुवात

'कल्याण ओपन' म्हणजे कल्याण मटका बाजार उघडण्याची वेळ आणि त्या वेळी घोषित होणारा आकडा. सट्टा मटका हा आकड्यांवर आधारित जुगाराचा खेळ आहे. याची सुरुवात 1960 च्या दशकात कल्याणजी भगत यांनी केली होती, म्हणूनच या बाजाराला 'कल्याण' हे नाव पडले. सुरुवातीला न्यूयॉर्क कॉटन एक्सचेंजकडून बॉम्बे कॉटन एक्सचेंजला पाठवल्या जाणाऱ्या कापसाच्या दरांवर सट्टा लावला जात असे.

हा खेळ कसा चालतो?

सट्टा मटका खेळात खेळाडूंना 0 ते 9 या दरम्यानचे आकडे निवडावे लागतात. 'कल्याण ओपन' या प्रकारात, दिवसाच्या सुरुवातीला जो पहिला आकडा जाहीर होतो, त्याला 'ओपन' म्हटले जाते. त्यानंतर दिवसाच्या शेवटी जाहीर होणाऱ्या आकड्याला 'कल्याण क्लोज' म्हणतात. जे लोक अचूक आकडा ओळखतात, त्यांना लावलेल्या पैशांच्या बदल्यात मोठी रक्कम मिळते. पूर्वी हे खेळ चिठ्ठ्या टाकून खेळले जात, मात्र आता यासाठी अनेक अनधिकृत अ‍ॅप्स आणि वेबसाईट्सचा वापर केला जातो.

कायदेशीर स्थिती आणि धोके

भारतामध्ये 'सार्वजनिक जुगार कायदा 1867' (Public Gambling Act, 1867) नुसार सट्टा मटका किंवा अशा प्रकारचे जुगार खेळणे बेकायदेशीर आहे. असे असूनही, अनेक ठिकाणी छुप्या पद्धतीने हे व्यवहार चालतात.

आर्थिक नुकसान: या खेळात नफा मिळण्याची शक्यता अत्यंत कमी आणि पैसे गमावण्याची भीती जास्त असते.

सायबर गुन्हे: सध्या अनेक बनावट वेबसाईट्स 'कल्याण ओपन'चे रिझल्ट देण्याचे आमिष दाखवून लोकांची वैयक्तिक माहिती आणि पैसे चोरतात.

व्यसनाधीनता: झटपट श्रीमंत होण्याच्या नादात अनेक नागरिक याच्या आहारी जातात, ज्यामुळे कौटुंबिक आणि सामाजिक समस्या निर्माण होतात.

पार्श्वभूमी

एकेकाळी मुंबईच्या कापड गिरणी कामगारांमध्ये हा खेळ अत्यंत लोकप्रिय होता. 1990 च्या दशकात पोलिसांनी या अड्ड्यांवर मोठ्या प्रमाणावर कारवाई केल्यानंतर हा व्यवसाय मुख्य प्रवाहातून बाहेर गेला. मात्र, इंटरनेटच्या विस्तारामुळे आता 'कल्याण ओपन' सारखे निकाल ऑनलाईन उपलब्ध करून दिले जातात, जे पोलिसांसमोर मोठे आव्हान ठरत आहे.