Sugar Prices Surge: सणासुदीच्या तोंडावर साखरेच्या दरात 20% वाढ, देशात नीचांकी साठ्याची भीती

भारतामध्ये प्रमुख शहरांमध्ये साखरेचे किरकोळ दर (Sugar Prices) गेल्या 12 दिवसांत सुमारे 20 टक्क्यांनी वाढले आहेत. 7 ऑगस्टपासून सुरू झालेली ही दरवाढ साखरेच्या नीचांकी साठ्याबाबतच्या अटकळी आणि सणासुदीच्या हंगामातील वाढत्या मागणीमुळे झाल्याचे सांगण्यात येत आहे. गेल्या बारा दिवसांत साखरेचा किरकोळ दर 52 रुपयांवरून सुमारे 62 रुपयांपर्यंत पोहोचला असून, ही वाढ 19 ते 21 टक्क्यांच्या दरम्यान आहे. बाजार विश्लेषकांच्या मते, येत्या काळात दर आणखी वाढण्याची शक्यता असून, यामुळे देशांतर्गत साखर पुरवठा आणि किमतींबाबत सरकारची चिंता वाढली आहे.

साखरेच्या दरवाढीमागील कारणे

साखरेच्या उत्पादनात झालेली घट, सरकारने यापूर्वी दिलेली निर्यातीची परवानगी आणि उसाचा वापर इथेनॉल निर्मितीकडे वळवणे, ही या दरवाढीमागील प्रमुख कारणे मानली जात आहेत. उत्पादन घटल्याने बाजारात उपलब्ध साखरेचे प्रमाण अपेक्षेपेक्षा कमी राहिले, ज्यामुळे व्यापारी आणि उद्योगक्षेत्रात साठ्याबाबत अनिश्चितता निर्माण झाली आहे. दरम्यान, सरकारने अलीकडेच पुरेशा साखर उपलब्धतेबाबत आश्वासन दिले असून, देशभरातील साखर विक्रेत्यांवर ३० नोव्हेंबर २०२६ पर्यंत साठा मर्यादा घालणारा आदेश जारी केला आहे.

चालू हंगामात नीचांकी साठ्याचा अंदाज

चालू साखर हंगामासाठी (ऑक्टोबर २०२५ ते सप्टेंबर २०२६) वर्षअखेरीचा साठा नीचांकी पातळीवर पोहोचण्याचा अंदाज वर्तवण्यात आला आहे. ३० सप्टेंबर रोजी हा साठा सुमारे ३२ लाख मेट्रिक टन (एलएमटी) राहण्याची शक्यता असून, ही आकडेवारी सर्वसाधारणपणे आवश्यक असलेल्या ६० एलएमटी साठ्यापेक्षा खूपच कमी आहे. हा आकडा गाठला गेल्यास, २०१० नंतरचा हा सर्वात कमी वर्षअखेरीचा साठा ठरेल. गेल्या हंगामात वर्षअखेरीस ४७ एलएमटी साखर उपलब्ध होती, त्या तुलनेत यंदाची घट लक्षणीय आहे.

देशातील मासिक साखर वापर सुमारे २४ एलएमटी इतका आहे. चालू हंगामासाठी उद्योगक्षेत्राने ३४२ एलएमटी उत्पादनाचा अंदाज वर्तवला होता, याच अंदाजाच्या आधारे सरकारने दोन टप्प्यांत २० एलएमटीपर्यंत निर्यातीला परवानगी दिली होती. मात्र प्रत्यक्षात उत्पादन अंदाजापेक्षा कमी, म्हणजेच केवळ ३०८ एलएमटी इतकेच नोंदवले गेले.

उत्पादन घट स्पष्ट झाल्यानंतर निर्यातबंदी

एकूण ३०८ एलएमटी उत्पादनापैकी २८ एलएमटी साखर इथेनॉल निर्मितीसाठी वळवण्यात आली, त्यामुळे देशांतर्गत वापरासाठी केवळ २८० एलएमटी साखर शिल्लक राहिली. उत्पादनाची प्रत्यक्ष आकडेवारी कमी असल्याचे लक्षात येताच सरकारने मे महिन्यात साखर निर्यातीवर बंदी घातली. मात्र तोपर्यंत ८ एलएमटी साखरेची निर्यात आधीच झाली होती.

व्यापाऱ्यांमध्ये साठ्याबाबत अटकळ

एका बाजार तज्ज्ञाने सांगितले की, हंगामअखेरीस नेमका किती साखरसाठा शिल्लक राहील याबाबत व्यापारी आणि उद्योगक्षेत्रात मोठ्या प्रमाणात अटकळ बांधली जात असून, याच अनिश्चिततेमुळे दरवाढीला चालना मिळत आहे. नेमकी आकडेवारी कोणालाच माहीत नसल्याचे त्यांनी नमूद केले.

तज्ज्ञांच्या मते, उद्योग संघटनेने सरकारला जास्त उत्पादनाचा चुकीचा अंदाज दिला होता, ज्यामुळे सरकारने निर्यातीला परवानगी दिली आणि इथेनॉलकडे उसाचा वापर वळवण्यासही मान्यता दिली. याच चुकीच्या अंदाजाचे परिणाम आता बाजारात दरवाढीच्या स्वरूपात दिसून येत आहेत.

(The above story first appeared on LatestLY on Aug 20, 2026 10:49 AM IST. For more news and updates on politics, world, sports, entertainment and lifestyle, log on to our website latestly.com).