आरोग्य व्यवस्थेचा चेहरामोहरा बदलणार; महाराष्ट्रात देशातील पहिल्या राज्यस्तरीय 'इनोव्हेशन हब'ची सुरुवात

महाराष्ट्रातील तळागाळातील नागरिकांपर्यंत दर्जेदार आणि परवडणाऱ्या आरोग्य सुविधा पोहोचवण्यासाठी राज्य शासनाने 'महाराष्ट्र इम्पॅक्ट अँड इनोव्हेशन हब' या राज्यस्तरीय मंचाची पायाभरणी केली आहे. स्थानिक समुदायांच्या प्रत्यक्ष गरजा ओळखून आरोग्य व्यवस्थेत नवनवीन उपाय शोधणे, त्यांची चाचणी घेणे आणि यशस्वी ठरलेले उपाय राज्यभरात मोठ्या प्रमाणावर राबवणे हा या उपक्रमाचा मुख्य उद्देश आहे. या नव्या मॉडेलमुळे शासनाच्या 'हेल्थ फॉर ऑल' (सर्वांसाठी आरोग्य) या उद्दिष्टाला मोठी दिशा मिळणार आहे.

या हबच्या माध्यमातून शासन, आरोग्यसेवा पुरवठादार, खासगी क्षेत्र, शैक्षणिक संस्था, नवउद्योजक आणि विकास भागीदार यांना एका समान मंचावर आणले जात आहे. विद्यमान आरोग्य यंत्रणा आणि उपचार पद्धती अधिक सक्षम करतानाच कृत्रिम बुद्धिमत्ता (AI), डिजिटल आरोग्य, डेटा आणि प्रिसिजन हेल्थ यांसारख्या आधुनिक तंत्रज्ञानाचा वापर सार्वजनिक आरोग्यात वाढवण्यावर भर दिला जाईल.

खासगी आणि सार्वजनिक क्षेत्राचा समन्वय

खासगी आरोग्य यंत्रणेची व्याप्ती आणि तांत्रिक क्षमता सार्वजनिक आरोग्याच्या प्राधान्यक्रमांशी जोडणे ही या उपक्रमाची महत्त्वाची बाजू ठरेल. विविध घटकांच्या सहकार्याने स्थानिक पातळीवर परवडणारे, सुलभ आणि परिणामकारक उपाय तयार केले जातील. तसेच हा उपक्रम जसजसा विस्तारत जाईल, तसतसे स्थानिक पातळीवर कौशल्य विकास, रोजगार आणि आरोग्य क्षेत्रातील उद्योजकतेलाही चालना दिली जाईल.

पुरावे-आधारित उपाय आणि थेट अंमलबजावणी

केवळ नवे तंत्रज्ञान आणण्यापुरते मर्यादित न राहता, दुर्गम भागातील शेवटच्या घटकापर्यंत गुणवत्तापूर्ण सेवा पोहोचवणे हे या हबचे उद्दिष्ट आहे. प्रत्यक्ष जमिनी स्तरावर कोणत्या उपाययोजना प्रभावी ठरतात याची चाचणी घेऊन (पुरावा-निर्मिती), यशस्वी मॉडेल संपूर्ण महाराष्ट्रात लागू केले जातील. यामुळे राज्यातील आरोग्यसेवेतील विषमता दूर होण्यास मदत होईल.

'मान्यता' उपक्रमाचे उदाहरण आणि जागतिक सहकार्य

खासगी क्षेत्रातील गुणवत्ता सुधारणा सार्वजनिक आरोग्य व्यवस्थेसोबत कशा प्रकारे समन्वय साधू शकते, याचे उदाहरण 'द फेडरेशन ऑफ ऑब्स्टेट्रिक्स अँड गायनेकॉलॉजिकल सोसायटीज ऑफ इंडिया'च्या (FOGSI) 'मान्यता' उपक्रमातून समोर आले आहे. या मॉडेलच्या विकासासाठी 'MSD for Mothers' या संस्थेचे सहकार्य लाभले असून, ते आपल्या भागीदार संस्थांचा समूह एकत्र आणत आहेत. अशा भागीदारीतून तयार झालेले शाश्वत उपाय महाराष्ट्राची आरोग्य व्यवस्था अधिक मजबूत करण्यास हातभार लावतील.