Ayushman Yojana (फोटो सौजन्य - फेसबुक)

केंद्र सरकारच्या 'आयुष्मान भारत प्रधानमंत्री जन आरोग्य योजने'अंतर्गत (PM-JAY) पात्र लाभार्थ्यांना वार्षिक ५ लाख रुपयांपर्यंतचे मोफत उपचार दिले जातात. या सुविधेचा लाभ घेण्यासाठी लाभार्थ्याकडे 'आयुष्मान कार्ड' (Ayushman Card) असणे अनिवार्य आहे. अलीकडेच सरकारने ही प्रक्रिया अधिक सुलभ केली असून, नागरिक आता अधिकृत पोर्टल किंवा मोबाइल ॲपच्या माध्यमातून स्वतःचे कार्ड घरबसल्या डाऊनलोड करू शकतात.

आयुष्मान कार्डाचे महत्त्व आणि फायदे

आयुष्मान भारत ही जगातील सर्वात मोठी आरोग्य विमा योजना मानली जाते. या योजनेद्वारे नोंदणीकृत सरकारी आणि खाजगी रुग्णालयांमध्ये कॅशलेस उपचारांची सोय मिळते. गंभीर आजार, शस्त्रक्रिया आणि रुग्णालयात भरती होण्यापूर्वीचा व नंतरचा खर्च या कार्डाद्वारे कव्हर केला जातो. ज्या कुटुंबांचे नाव सामाजिक-आर्थिक जात जनगणनेत (SECC) आहे किंवा जे पात्रतेचे निकष पूर्ण करतात, त्यांना हे कार्ड मिळते.

ऑनलाइन डाऊनलोड करण्याची स्टेप-बाय-स्टेप प्रक्रिया

तुमचे आयुष्मान कार्ड ऑनलाइन डाऊनलोड करण्यासाठी खालील पायऱ्या फॉलो करा:

१. अधिकृत वेबसाइटला भेट द्या: सर्वात आधी आयुष्मान भारतच्या अधिकृत 'बेनिफिशिअरी पोर्टल'वर (beneficiary.nha.gov.in) जा.

२. लॉगिन करा: पोर्टलवर 'Beneficiary' पर्याय निवडा आणि तुमचा मोबाइल नंबर टाकून 'Verify' वर क्लिक करा. तुमच्या मोबाइलवर आलेला OTP टाकून लॉगिन पूर्ण करा.

३. तपशील भरा: तुमचे राज्य, योजनेचे नाव (PMJAY), जिल्हा आणि ज्या ओळखपत्राद्वारे शोध घ्यायचा आहे (उदा. आधार कार्ड किंवा फॅमिली आयडी) ते निवडा.

४. पात्रता तपासा: सर्च केल्यावर तुमच्या कुटुंबातील सदस्यांची नावे स्क्रीनवर दिसतील. ज्यांचे ई-केवायसी (e-KYC) पूर्ण झाले आहे, त्यांच्या नावापुढे 'Approved' असे दिसेल.

५. कार्ड डाऊनलोड करा: 'Approved' स्टेटस समोर असलेल्या डाऊनलोड आयकॉनवर क्लिक करा. पुन्हा एकदा आधार ओटीपीद्वारे व्हेरिफिकेशन केल्यावर तुमचे आयुष्मान कार्ड पीडीएफ (PDF) स्वरूपात डाऊनलोड होईल.

'आयुष्मान ॲप'चा वापर

वेबसाइटशिवाय नागरिक गुगल प्ले स्टोअरवरून 'Ayushman App' डाऊनलोड करूनही ही प्रक्रिया पूर्ण करू शकतात. ॲपमध्ये 'लॉगिन' करून आधार कार्डाच्या साहाय्याने चेहरा स्कॅन (Face Authentication) करून किंवा ओटीपीद्वारे ई-केवायसी करता येते. ई-केवायसी पूर्ण झाल्यानंतर काही वेळातच कार्ड डाऊनलोडसाठी उपलब्ध होते.

जर तुम्हाला ऑनलाइन प्रक्रियेत अडचणी येत असतील, तर तुम्ही जवळच्या 'Common Service Centre' (CSC) किंवा सरकारी रुग्णालयातील 'आयुष्मान मित्रा'ची मदत घेऊ शकता. तसेच, योजनेशी संबंधित अधिक माहितीसाठी केंद्र सरकारच्या १४४७७ किंवा १८००१११५६५ या हेल्पलाइन क्रमांकावर संपर्क साधता येईल.

आपले कार्ड डाऊनलोड करून त्याचे प्रिंट काढून ठेवणे भविष्यातील आपत्कालीन उपचारांसाठी सोयीचे ठरते. नागरिकांनी अधिकृत पोर्टलचाच वापर करावा आणि कोणत्याही अनधिकृत लिंकवर आपली वैयक्तिक माहिती शेअर करू नये.