EPFO: नोकरदारांना दिवाळीत जॅकपॉट? ATM मधून थेट PF काढण्याच्या बातमीमागील 'इनसाइड स्टोरी'
कर्मचारी भविष्य निर्वाह निधी संघटनेच्या (EPFO) नव्या 'EPFO 3.0' प्रणालीअंतर्गत ATM आणि UPI द्वारे पीएफचे पैसे काढण्याची सुविधा आगामी नोव्हेंबर किंवा दिवाळीपर्यंत सुरू होण्याची शक्यता वर्तवली जात असली, तरी याच्या अंतिम तारखेबाबत अद्याप कोणतीही अधिकृत स्पष्टता मिळालेली नाही.
कर्मचारी भविष्य निर्वाह निधी संघटनेच्या (EPFO) खातेदारांना लवकरच थेट ATM आणि UPI द्वारे आपल्या पीएफ खात्यातील रक्कम काढण्याची सुविधा मिळण्याची चर्चा रंगली आहे. ईपीएफओच्या प्रस्तावित 'EPFO 3.0' डिजिटल सुधारणांनुसार, ही हायटेक प्रणाली आगामी नोव्हेंबर किंवा दिवाळीच्या सुमारास कार्यान्वित होऊ शकते, असा प्राथमिक अंदाज वर्तवला जात आहे. मात्र, ही सुविधा प्रत्यक्ष कधीपासून सुरू होणार याबाबत केंद्र सरकार किंवा ईपीएफओ प्रशासनाकडून अद्याप कोणतीही निश्चित तारीख जाहीर करण्यात आलेली नाही.
सध्या पीएफ खात्यातून आगाऊ रक्कम (Advance PF) काढण्यासाठी ऑनलाइन अर्ज करावा लागतो, ज्याची मंजुरी मिळून प्रत्यक्ष रक्कम बँक खात्यात जमा होण्यासाठी काही दिवसांचा अवधी लागतो. ही किचकट प्रक्रिया सुलभ करण्यासाठी आधुनिक बँकिंग तंत्रज्ञान जोडण्याचे नियोजन सुरू आहे.
नोव्हेंबरची शक्यता, पण अधिकृत स्पष्टता नाही
ईपीएफओच्या आयटी प्रणालीचे आधुनिकीकरण आणि बँकिंग नेटवर्कसोबतचे तांत्रिक एकत्रीकरण अंतिम टप्प्यात असल्याचे सांगितले जात आहे. याच पार्श्वभूमीवर ही सेवा नोव्हेंबर महिन्यापर्यंत सुरू होण्याची शक्यता सूत्रांकडून व्यक्त केली जात आहे.
परंतु, सुरक्षा चाचण्या, बँकांसोबतचे करार आणि सर्व्हरची क्षमता या तांत्रिक बाबींची पूर्तता झाल्यानंतरच प्रत्यक्ष रोलआउट होणार आहे. त्यामुळे कोणतीही अधिकृत अधिसूचना जारी होईपर्यंत या सुविधेच्या नेमक्या वेळेबाबत अनिश्चितता कायम आहे.
ATM आणि UPI सुविधेचे प्रस्तावित स्वरूप
नव्या प्रणालीअंतर्गत कर्मचाऱ्यांना तातडीच्या किंवा वैद्यकीय गरजांसाठी पीएफ खात्यातील ठराविक रक्कम थेट काढण्याची मुभा मिळण्याची शक्यता आहे.
UPI ट्रान्सफर: आधार आणि बँक खात्याशी संलग्न मोबाईल क्रमांकावर प्राप्त होणाऱ्या OTP पडताळणीनंतर युनिफाइड पेमेंट्स इंटरफेसच्या (UPI) माध्यमातून काही मिनिटांत पैसे मुख्य बँक खात्यात वळते करता येतील.
ATM कार्ड सुविधा: पीएफ खात्याशी जोडलेले विशेष कार्ड जारी करण्याचा विचार असून, याद्वारे थेट एटीएम मशिनमधून रोख रक्कम काढता येऊ शकेल.
किमान शिल्लक मर्यादा: निवृत्तीनंतरचा मुख्य निधी सुरक्षित ठेवण्यासाठी खात्यात किमान २५ टक्के रक्कम शिल्लक ठेवणे बंधनकारक राहण्याची शक्यता असून, उर्वरित पात्र रकमेतूनच ही जलद उचल करता येईल.
ऑटो-सेटलमेंट मर्यादा ५ लाखांपर्यंत
ईपीएफओने नुकतीच मानवी हस्तक्षेपाशिवाय संगणकीय प्रणालीद्वारे क्लेम मंजूर करण्याची (Auto-Mode Settlement) मर्यादा १ लाख रुपयांवरून थेट ५ लाख रुपये केली आहे. त्यामुळे शिक्षण, लग्न आणि आजारपणाशी संबंधित बहुतांश दावे आधीपेक्षा खूप जलद निकाली निघत आहेत.
नव्या UPI आणि ATM सुविधेचा लाभ घेण्यासाठी खातेदारांचा UAN सक्रिय असणे, आधार-पॅन लिंक असणे आणि बँक खात्याचा तपशील अचूक असणे अनिवार्य राहील. या प्रणालीच्या प्रत्यक्ष सुरुवातीबाबत ईपीएफओ लवकरच अधिकृत मार्गदर्शक तत्त्वे जारी करण्याची अपेक्षा आहे.