EPFO 3.0: PF PF क्लेमची कटकट संपली, खात्यातून अवघ्या काही सेकंदांत थेट UPI द्वारे पैसे
कर्मचारी भविष्य निर्वाह निधी संघटना लवकरच 'EPFO 3.0' ही अद्ययावत डिजिटल प्रणाली पूर्ण क्षमतेने लागू करण्याच्या तयारीत आहे. या प्रणालीअंतर्गत सदस्यांना थेट यूपीआय आणि एटीएमद्वारे पीएफ खात्यातून पैसे काढण्याची सुविधा मिळू शकेल, तसेच 5 लाख रुपयांपर्यंतच्या आगाऊ क्लेमचे ऑटो-सेटलमेंट केले जाईल.
कर्मचारी भविष्यनिर्वाह निधी: नोकरदार वर्गासाठी कर्मचारी भविष्य निर्वाह निधी संघटनेकडून (EPFO) डिजिटल सेवा अधिक गतिमान आणि पारदर्शक करण्यासाठी 'EPFO 3.0' ही नवीन प्रणाली विकसित केली जात आहे. पीएफ खात्यातून पैसे काढण्यासाठी लागणारा आठवड्यांचा कालावधी, कागदपत्रांची पडताळणी आणि कार्यालयांचे खेटे आता इतिहासजमा होणार आहेत. या नव्या प्रणालीमुळे पीएफ खाते थेट बँकेच्या बचत खात्याप्रमाणे सोपे होणार असून, सदस्यांना यूपीआय (UPI) आणि एटीएम (ATM) द्वारेही थेट रक्कम काढता येण्याची तरतूद केली जात आहे.
काय आहे 'EPFO 3.0' प्रणाली?
'EPFO 3.0' ही सध्याच्या माहिती तंत्रज्ञान प्रणालीची अत्याधुनिक आणि पूर्णपणे केंद्रीकृत आवृत्ती आहे. आतापर्यंत ईपीएफओचे कामकाज वेगवेगळ्या प्रादेशिक कार्यालयांच्या सर्व्हरवर अवलंबून असल्याने अनेकदा पोर्टल डाऊन होणे किंवा सर्व्हर संथ चालणे अशा अडचणी येत होत्या.
नवीन प्रणाली संपूर्णपणे क्लाउड-बेस्ड (Cloud-based) पायाभूत संरचनेवर आधारित आहे. यामुळे संकेतस्थळ हँग होण्याची समस्या संपुष्टात येईल आणि लाखो सदस्यांच्या व्यवहारांची प्रक्रिया एकाच वेळी अतिशय वेगाने पूर्ण करणे शक्य होईल.
5 लाख रुपयांपर्यंतच्या क्लेमचे 'ऑटो-सेटलमेंट'
नवीन प्रणालीनुसार वैद्यकीय आणीबाणी, लग्न किंवा घराच्या खरेदीसाठी आवश्यक असलेल्या आगाऊ रकमेसाठी 5 लाख रुपयांपर्यंतच्या पात्र क्लेमचे ऑटो-सेटलमेंट केले जाणार आहे. पूर्वी ही मर्यादा केवळ 1 लाख रुपये इतकी मर्यादित होती.
या प्रणालीत पात्र क्लेम मंजूर करण्यासाठी कोणत्याही अधिकाऱ्याच्या मॅन्युअल मंजुरीची आवश्यकता भासणार नाही. संगणकीय अल्गोरिदम कागदपत्रे आणि अटी तपासून 3 ते 4 दिवसांच्या आत रक्कम थेट कर्मचाऱ्याच्या बँक खात्यात वर्ग करेल.
UPI आणि ATM द्वारे थेट पैसे काढण्याची सुविधा
भविष्यात ईपीएफओ आपल्या सदस्यांना आधुनिक बँकिंग नेटवर्क आणि यूपीआय प्लॅटफॉर्मशी जोडण्याचा विचार करत आहे. या प्रणालीचे प्राथमिक परीक्षण पूर्ण झाले असून अंतिम मंजुरीची प्रक्रिया सुरू आहे.
या सुविधेअंतर्गत सदस्यांना पीएफ खात्याशी जोडलेले विशेष कार्ड किंवा क्यूआर कोड स्कॅन करून पैसे काढण्याचा पर्याय दिला जाऊ शकतो. आपत्कालीन किंवा वैद्यकीय खर्चाच्या वेळी लांबलचक अर्ज न भरता ठरावीक मर्यादेत रोख रक्कम त्वरित काढणे शक्य होईल.
नियोक्त्यावरील अवलंबित्व संपणार
पूर्वी पीएफ खात्यातून पैसे काढण्यासाठी किंवा क्लेम पुढे पाठवण्यासाठी कंपनीच्या किंवा नियोक्त्याच्या मंजुरीची वारंवार गरज लागत असे. मात्र, EPFO 3.0 अंतर्गत कर्मचाऱ्याचे खाते पूर्णपणे आधार आणि युनिव्हर्सल अकाउंट नंबरशी (UAN) लिंक असल्याने मॅन्युअल मंजुरीची गरज उरणार नाही.
या नव्या सुविधांचा विनाअडथळा लाभ घेण्यासाठी कर्मचाऱ्यांनी आपला यूएएन (UAN) सक्रिय ठेवणे, आधार-पॅन लिंक असणे आणि ईपीएफओ पोर्टलवर बँक खात्याचे केवायसी (KYC) अद्ययावत ठेवणे अत्यंत आवश्यक आहे.