Aadhaar | (Photo credit: archived, edited, representative image)

भारतीय विशिष्ट ओळख प्राधिकरणाने (UIDAI) आधार कार्डच्या वापराबाबत एक अत्यंत महत्त्वाचा बदल केला आहे. नवीन मार्गदर्शक सूचनांनुसार, आधार कार्ड आता जन्मतारखेचा (DOB) पुरावा म्हणून अधिकृत मानले जाणार नाही. आधार कार्ड हे केवळ संबंधित व्यक्तीची ओळख आणि त्याचा रहिवासी पत्ता सिद्ध करण्यासाठी वापरले जावे, असे स्पष्ट संकेत प्राधिकरणाने दिले आहेत. या निर्णयामुळे आता विविध सरकारी आणि निमसरकारी कामांसाठी जन्मतारखेचा पुरावा म्हणून अन्य कागदपत्रे सादर करणे अनिवार्य होणार आहे.

UIDAI चे स्पष्टीकरण आणि कारण

UIDAI ने जारी केलेल्या परिपत्रकानुसार, आधार हे ओळखीचे साधन आहे, नागरिकत्वाचा किंवा जन्मतारखेचा पुरावा नाही. आधार कार्डवर छापलेली जन्मतारीख ही केवळ अर्जदाराने दिलेल्या माहितीवर आधारित असते. अनेक कायदेशीर प्रकरणांमध्ये आणि उच्च न्यायालयांच्या निर्णयांनंतर हा बदल करण्यात आला आहे. आता आधार कार्डवर "हे केवळ ओळखीचा पुरावा आहे, जन्मतारखेचा नाही" अशी स्पष्ट सूचनाही छापण्यात येत आहे.

जन्मतारखेसाठी 'ही' कागदपत्रे असतील वैध

आधार कार्ड वगळल्यानंतर, आता नागरिकांना जन्मतारीख सिद्ध करण्यासाठी खालीलपैकी कोणत्याही एका कागदपत्राचा वापर करता येईल:

जन्म दाखला (Birth Certificate)

शाळा सोडल्याचा दाखला (LC/TC) किंवा मॅट्रिक्युलेशन सर्टिफिकेट

पॅन कार्ड (PAN Card)

पासपोर्ट (Passport)

सरकारी ओळखपत्र किंवा पेन्शन पेमेंट ऑर्डर

केंद्र किंवा राज्य सरकारने जारी केलेले वैद्यकीय प्रमाणपत्र

या निर्णयाचा कुठे परिणाम होईल?

या नवीन नियमामुळे शाळा-महाविद्यालयीन प्रवेश, पासपोर्ट अर्ज, पेन्शन योजना आणि इतर सरकारी सेवांचा लाभ घेताना जिथे जन्मतारखेची पडताळणी आवश्यक असते, तिथे आधार कार्ड नाकारले जाऊ शकते. अशा ठिकाणी नागरिकांना आता वरीलपैकी वैध कागदपत्रे सादर करावी लागतील. मात्र, ओळखीचा पुरावा (Identity Proof) आणि पत्त्याचा पुरावा (Address Proof) म्हणून आधार कार्डचा वापर नेहमीप्रमाणे सुरू राहील.

ज्या नागरिकांकडे अद्याप जन्म दाखला किंवा शाळा सोडल्याचा दाखला नाही, त्यांनी ते लवकरात लवकर उपलब्ध करून घ्यावेत. तसेच, आपल्या आधार कार्डवरील माहिती अद्ययावत ठेवण्यासाठी बायोमेट्रिक्स आणि पत्ता अपडेट करणे सुरू ठेवावे. आधार कार्डवर जन्मतारीख असली तरी, ती केवळ संदर्भासाठी असून कायदेशीर कामांसाठी इतर पुराव्यांची तयारी ठेवणे आता आवश्यक झाले आहे.