8th Pay Commission: 18 हजारांचा पगार थेट 69 हजारांच्या पार! पाहा 8 व्या वेतन आयोगाचे चक्रावून टाकणारे गणित
८ व्या वेतन आयोगांतर्गत फिटमेंट फॅक्टर ३.८३ किंवा ४.० निश्चित झाल्यास केंद्रीय कर्मचाऱ्यांच्या मूळ वेतनात आणि पेन्शनमध्ये किती वाढ होऊ शकते, याचे सविस्तर गणित आणि संभाव्य परिणाम.
केंद्र सरकारी कर्मचारी आणि निवृत्तीवेतनधारकांचे लक्ष सध्या ८ व्या वेतन आयोगाच्या शिफारशींकडे लागले आहे. महागाई आणि राहणीमानाच्या वाढत्या खर्चाच्या पार्श्वभूमीवर विविध कर्मचारी संघटनांनी ३.८३ ते ४.० दरम्यान फिटमेंट फॅक्टर लागू करण्याची मागणी लावून धरली आहे. जर आयोगाने आणि केंद्र सरकारने या मागण्यांचा विचार केला, तर केंद्रीय कर्मचाऱ्यांचे किमान मूळ वेतन सध्याच्या १८,००० रुपयांवरून थेट ६९,००० रुपये ते ७२,००० रुपयांपर्यंत पोहोचू शकते.
फिटमेंट फॅक्टर म्हणजे काय आणि त्याचे महत्त्व?
वेतन आयोगामध्ये फिटमेंट फॅक्टर हा एक महत्त्वाचा गुणांक (Multiplier) असतो. जुन्या वेतन आयोगातील मूळ वेतनाचे (Basic Pay) रूपांतर नवीन वेतन आयोगातील वेतनात करण्यासाठी याचा वापर केला जातो.
नवीन मूळ वेतन = सध्याचे मूळ वेतन × फिटमेंट फॅक्टर
७ व्या वेतन आयोगात २.५७ फिटमेंट फॅक्टर निश्चित करण्यात आला होता, ज्यामुळे कर्मचाऱ्यांचे किमान वेतन ७,००० रुपयांवरून १८,००० रुपये झाले होते. ८ व्या वेतन आयोगाच्या अंमलबजावणीनंतर डीए (महागाई भत्ता) शून्यावर येतो आणि नवीन मूळ वेतनावर इतर भत्ते मोजले जातात.
फिटमेंट फॅक्टर ३.८३ आणि ४.० नुसार संभाव्य आकडेमोड
कर्मचारी संघटनांच्या प्रस्तावांनुसार फिटमेंट फॅक्टर ३.८३ किंवा ४.० लागू झाल्यास विविध पे-मॅट्रिक्स पातळ्यांवर वेतन पुढीलप्रमाणे बदलू शकते:
लेव्हल १ (किमान वेतन): सध्याचे मूळ वेतन १८,००० रुपये आहे. फिटमेंट फॅक्टर ३.८३ नुसार हे वेतन सुमारे ६८,९४० रुपये (अंदाजे ६९,००० रुपये) होईल. तर ४.० फॅक्टरनुसार हे वेतन ७२,००० रुपयांवर पोहोचेल.
लेव्हल ४ (कार्यालयीन कर्मचारी): सध्याचे २५,५०० रुपये मूळ वेतन ३.८३ फॅक्टरनुसार सुमारे ९७,६६५ रुपये आणि ४.० फॅक्टरनुसार १,०२,००० रुपये होऊ शकते.
लेव्हल ७ (मध्यम व्यवस्थापन): सध्याचे ४४,९०० रुपये मूळ वेतन ३.८३ फॅक्टरनुसार १,७१,९६७ रुपये तर ४.० फॅक्टरनुसार १,७९,६०० रुपयांपर्यंत जाऊ शकते.
लेव्हल १० (गॅझेटेड अधिकारी): सध्याचे ५६,१०० रुपये मूळ वेतन ३.८३ नुसार २,१४,८६३ रुपये आणि ४.० नुसार २,२४,४०० रुपये होण्याचा अंदाज आहे.
निवृत्तीवेतनधारकांना होणारा थेट फायदा
फिटमेंट फॅक्टरचा प्रभाव केवळ कार्यरत कर्मचाऱ्यांवरच नव्हे, तर पेन्शनधारकांवरही मोठ्या प्रमाणावर पडतो. पेन्शनची गणना मूळ वेतनाच्या ५० टक्के आधारावर केली जात असल्याने किमान पेन्शनमध्येही मोठी वाढ दिसून येईल. सध्या किमान पेन्शन ९,००० रुपये असून, ३.८३ किंवा ४.० फिटमेंट फॅक्टर लागू झाल्यास ती दरमहा ३४,५०० ते ३६,००० रुपयांपर्यंत पोहोचू शकते.
शिफारशी अंतिम नसून प्रस्ताव स्वरूपात
सध्या समोर आलेली ३.८३ किंवा ४.० ची आकडेवारी ही विविध कर्मचारी आणि कामगार संघटनांनी मांडलेली मागणी आहे. ८ व्या वेतन आयोगाची समिती आर्थिक परिस्थिती, तिजोरीवरील भार आणि महागाईचा अभ्यास करून आपला अंतिम अहवाल केंद्र सरकारला सादर करेल. सरकारच्या मंजुरीनंतरच अधिकृत फिटमेंट फॅक्टर आणि अंतिम वेतनश्रेणी निश्चित होणार आहे.