गेल्या काही दिवसांपासून सोशल मीडिया प्लॅटफॉर्मवर 'सोफिक' (Sofik) नावाचा एक व्हिडिओ चर्चेचा विषय ठरला आहे. साधारणपणे १९ मिनिटे आणि ३४ सेकंदांच्या या व्हिडिओ क्लिपनंतर आता नेटीझन्स याच्या 'सीझन २' आणि 'सीझन ३' च्या शोधात आहेत. फेसबुक, एक्स (ट्विटर) आणि टेलिग्रामवर या संदर्भात अनेक लिंक्स शेअर केल्या जात आहेत. मात्र, या प्रवृत्तीमुळे युजर्सच्या डिजिटल सुरक्षेला मोठा धोका निर्माण झाला असून सायबर तज्ज्ञांनी यावर चिंता व्यक्त केली आहे.
नेमका काय आहे हा ट्रेंड?
सोशल मीडियावर एखादा व्हिडिओ व्हायरल झाला की त्याचे पुढील भाग पाहण्याची उत्सुकता युजर्समध्ये असते. 'सोफिक' व्हिडिओच्या बाबतीतही असेच घडत आहे. अनेक अज्ञात अकाऊंट्सवरून "सोफिक सीझन २ उपलब्ध आहे" किंवा "संपूर्ण व्हिडिओ पाहण्यासाठी खालील लिंकवर क्लिक करा" असे दावे केले जात आहेत. यामुळे मोठ्या संख्येने लोक या शब्दांचा वापर करून सर्च इंजिनवर शोध घेत आहेत.
सायबर सुरक्षेचे गंभीर धोके
तज्ज्ञांच्या मते, अशा प्रकारे व्हायरल होणाऱ्या व्हिडिओंच्या लिंक्स बहुधा सायबर गुन्हेगारांनी तयार केलेले जाळे असते. या लिंक्सवर क्लिक करण्याचे खालीलप्रमाणे गंभीर परिणाम होऊ शकतात:
मालवेअर अटॅक: संशयास्पद लिंकवर क्लिक केल्यास तुमच्या मोबाईल किंवा कॉम्प्युटरमध्ये मालवेअर किंवा व्हायरस आपोआप डाऊनलोड होऊ शकतो.
वैयक्तिक माहितीची चोरी: अनेक लिंक्स युजर्सना अशा वेबसाईटवर घेऊन जातात जिथे त्यांची वैयक्तिक माहिती, जसे की नाव, ईमेल आणि पासवर्ड चोरले जातात.
फिशिंग स्कॅम: व्हिडिओ पाहण्यासाठी काही वेळा काही अॅप्स इन्स्टॉल करण्यास सांगितले जाते, ज्याद्वारे बँक खात्याची माहिती हॅक केली जाऊ शकते.
अफवांना बळी पडू नका
सध्या इंटरनेटवर उपलब्ध असलेल्या माहितीनुसार, या व्हिडिओचे कोणतेही अधिकृत 'सीझन २' किंवा '३' अस्तित्वात असल्याचे स्पष्ट झालेले नाही. हे केवळ युजर्सचे लक्ष वेधून घेण्यासाठी आणि क्लिक्स मिळवण्यासाठी केलेले मार्केटिंगचे तंत्र असू शकते. अनेकदा अशा नावाखाली अश्लील किंवा आक्षेपार्ह मजकूर पसरवून युजर्सना फसवले जाते.
सोशल मीडिया वापरकर्त्यांनी अनोळखी व्यक्तींनी पाठवलेल्या किंवा संशयास्पद वाटणाऱ्या कोणत्याही लिंकवर क्लिक करू नये. तसेच, कोणत्याही अनधिकृत वेबसाईटवरून फाईल्स डाऊनलोड करणे टाळावे. जर एखादा मजकूर 'खूपच व्हायरल' असल्याचे भासवले जात असेल, तर त्यामागे सायबर फसवणुकीचा हेतू असू शकतो, हे लक्षात घेणे गरजेचे आहे. डिजिटल युगात आपली गोपनीयता टिकवून ठेवण्यासाठी सतर्क राहणे हाच सर्वोत्तम उपाय आहे.