QuickLY
Socially
इंटरनेट आणि सोशल मीडिया प्लॅटफॉर्मवर विविध प्रकारच्या अश्लील (Explicit Adult Content) व्हिडिओ लिंक्सच्या नावाखाली सायबर फसवणुकीचे मोठे रॅकेट सक्रिय असल्याचे समोर आले आहे. सायबर सुरक्षा तज्ज्ञांनी दिलेल्या माहितीनुसार, इंटरनेटवर अशा प्रकारच्या मजकुराचा शोध घेणाऱ्या युजर्सना आमिष दाखवून बनावट आणि संशयास्पद लिंक्स (Phishing Links) पाठवल्या जातात. या लिंक्सवर क्लिक करताच युजर्सच्या फोन किंवा कम्प्युटरमध्ये धोकादायक व्हायरस डाउनलोड होतो, ज्याच्या मदतीने बँक खात्यांचे तपशील आणि वैयक्तिक डेटा चोरीला जात आहे.
सायबर गुन्हेगार प्रामुख्याने टेलिग्राम, व्हॉट्सॲप आणि फेसबुक सारख्या सोशल मीडिया माध्यमांवर आकर्षक किंवा उत्तेजक शब्दांचा वापर करून ग्रुप्स आणि चॅनेल्स तयार करतात. या ग्रुप्समध्ये व्हिडिओ पाहण्यासाठी किंवा डाउनलोड करण्यासाठी काही अज्ञात लिंक्स दिल्या जातात.
युजरने या लिंकवर क्लिक केल्यास त्यांना थेट व्हिडिओ दिसत नाही, तर एखाद्या अनधिकृत किंवा त्रयस्थ (Third-Party) वेबसाईटवर नेले जाते. तेथे युजर्सना एक ॲप डाउनलोड करण्यास किंवा त्यांची वैयक्तिक माहिती (नाव, मोबाईल नंबर, पासवर्ड) भरण्यास भाग पाडले जाते.
आर्थिक फसवणूक आणि डीपफेकचा धोका
अशा प्रकारच्या बनावट लिंक्सच्या माध्यमातून डाऊनलोड होणारे ॲप्स हे प्रत्यक्षात 'मॅलवेअर' (Malware) म्हणजेच स्पायवेअर असतात. हे ॲप्स युजरच्या संमतीशिवाय त्यांच्या फोनमधील बँक मॅसेज, ओटीपी (OTP), गॅलरी आणि कॉन्टॅक्ट लिस्टचा ॲक्सेस मिळवतात.
या माहितीचा वापर करून सायबर गुन्हेगार काही मिनिटांत युजरचे बँक खाते रिकामे करतात. याशिवाय, गॅलरीमधील फोटोंचा गैरवापर करून डीपफेक तंत्रज्ञानाद्वारे आक्षेपार्ह फोटो बनवणे आणि त्यानंतर ब्लॅकमेल करून पैशांची मागणी करण्याचे प्रकारही मोठ्या प्रमाणावर वाढले आहेत.
बचावासाठी सायबर तज्ज्ञांचे महत्त्वाचे सल्ले
या डिजिटल जाळ्यातून सुरक्षित राहण्यासाठी सायबर तज्ज्ञांनी नागरिकांना काही महत्त्वाच्या सूचना केल्या आहेत. कोणत्याही अनोळखी व्यक्तीने पाठवलेल्या किंवा सोशल मीडियावर फिरणाऱ्या संशयास्पद लिंक्सवर चुकूनही क्लिक करू नये.
तसेच, मोबाईल किंवा कम्प्युटरमध्ये केवळ अधिकृत प्ले-स्टोअर किंवा ॲप-स्टोअरवरूनच ॲप्स डाउनलोड करावेत. जर अशा प्रकारची कोणतीही फसवणूक झाली, तर नागरिकांनी तातडीने केंद्रीय सायबर गुन्हे विभागाच्या '१९३०' या हेल्पलाइन क्रमांकावर संपर्क साधून आपली तक्रार नोंदवणे आवश्यक आहे.
