Ashok Kharat Viral Video Nashik is a scam (Photo Credits: File Photo)

गेल्या काही दिवसांपासून सोशल मीडिया प्लॅटफॉर्मवर अशोक खरात (Ashok Kharat) नावाच्या व्यक्तीचा व्हिडिओ व्हायरल होत असल्याचा दावा केला जात आहे. विशेषतः नाशिक परिसराशी संबंधित असलेल्या या व्हिडिओच्या नावाखाली अनेक 'डाउनलोड' लिंक्स व्हॉट्सॲप आणि टेलिग्रामवर पसरवल्या जात आहेत. मात्र, सायबर तज्ज्ञांच्या मते, यापैकी बहुतांश लिंक्स बनावट असून त्या युजर्सची वैयक्तिक माहिती चोरण्यासाठी वापरल्या जाणारा एक 'क्लिकबेट स्कॅम' (Clickbait Scam) असल्याचे समोर आले आहे.

नेमका प्रकार काय आहे?

सोशल मीडिया आणि सर्च इंजिनवर 'Ashok Kharat Viral Video' असे कीवर्ड्स मोठ्या प्रमाणात सर्च केले जात आहेत. याचाच फायदा घेऊन सायबर गुन्हेगार युजर्सना आकर्षित करण्यासाठी विविध वेबसाइट्सवर 'फुल व्हिडिओ डाउनलोड' किंवा 'व्हिडिओ पाहण्यासाठी येथे क्लिक करा' अशा जाहिराती देत आहेत. जेव्हा युजर या लिंकवर क्लिक करतो, तेव्हा त्याला वारंवार इतर जाहिरातींवर रिडायरेक्ट केले जाते किंवा एखादे संशयास्पद 'पॅकेज' डाउनलोड करण्यास भाग पाडले जाते.

क्लिकबेट स्कॅम आणि सायबर धोका

या लिंक्स केवळ क्लिक मिळवण्यासाठी तयार करण्यात आलेल्या आहेत. अनेकदा अशा लिंक्सवर क्लिक केल्यामुळे युजर्सच्या मोबाईल किंवा संगणकात मालवेअर (Malware) शिरण्याची शक्यता असते. या स्कॅमचा मुख्य उद्देश ट्रॅफिक मिळवणे आणि जाहिरातींमधून पैसे कमावणे हा असतो. काही प्रकरणांमध्ये, या लिंक्सद्वारे युजर्सच्या सोशल मीडिया अकाउंटचे लॉगिन डिटेल्स चोरण्याचे प्रयत्नही केले जातात, ज्याला 'फिशिंग' (Phishing) असे म्हटले जाते.

अधिकृत माहितीचा अभाव

व्हायरल होत असलेल्या या व्हिडिओच्या सत्यतेबाबत अद्याप कोणताही ठोस पुरावा समोर आलेला नाही. अनेकदा जुने व्हिडिओ किंवा इतर ठिकाणचे व्हिडिओ चुकीच्या नावाने पसरवले जातात. नाशिक पोलीस किंवा सायबर सेलने या विशिष्ट व्हिडिओबाबत अद्याप कोणतीही अधिकृत तक्रार किंवा स्पष्टीकरण दिलेले नाही. मात्र, सोशल मीडिया युजर्सनी कोणत्याही अनोळखी लिंकवर क्लिक करणे टाळावे, अशा सूचना सायबर तज्ज्ञांकडून सातत्याने दिल्या जात आहेत.

नागरिकांनी काय काळजी घ्यावी?

अनोळखी लिंक टाळा: व्हॉट्सॲप किंवा टेलिग्रामवर आलेल्या कोणत्याही संशयास्पद लिंकवर क्लिक करू नका.

प्रायव्हसी सेटिंग्ज तपासा: आपल्या सोशल मीडिया अकाउंटची सुरक्षा वाढवण्यासाठी 'टू-फॅक्टर ऑथेंटिकेशन'चा वापर करा.

अफवांवर विश्वास ठेवू नका: कोणत्याही व्यक्तीची बदनामी होईल असा मजकूर किंवा व्हिडिओ फॉरवर्ड करणे हा कायदेशीर गुन्हा ठरू शकतो.

सायबर तक्रार: जर आपली फसवणूक झाली असेल, तर तात्काळ 'cybercrime.gov.in' या पोर्टलवर तक्रार नोंदवा.

डिजिटल युगात माहितीची खातरजमा न करता अशा लिंक्सवर क्लिक करणे हे आर्थिक आणि मानसिक त्रासाला निमंत्रण देऊ शकते. त्यामुळे इंटरनेट वापरताना सतर्क राहणे आवश्यक आहे.