सध्या सोशल मीडियावर अशोक खरात यांच्याशी संबंधित एक कथित व्हिडिओ मोठ्या प्रमाणावर व्हायरल होत आहे. या व्हिडिओच्या नावाखाली अनेक 'डाऊनलोड लिंक्स' फिरत असून, या लिंकच्या माध्यमातून सायबर भामटे युजर्सचा वैयक्तिक डेटा चोरत असल्याचे समोर आले आहे. आर्टिफिशियल इंटेलिजन्स (AI) आणि डीपफेक तंत्रज्ञानाचा वापर करून लोकांची फसवणूक करण्याचे हे नवे संकट आता गडद होत आहे.

डीपफेक तंत्रज्ञानाचा गैरवापर

सायबर तज्ज्ञांच्या मते, या स्कॅममध्ये गुन्हेगार एखाद्या प्रसिद्ध व्यक्तीचा चेहरा किंवा आवाज बदलण्यासाठी एआय (AI) टूल्सचा वापर करतात. अशा प्रकारे तयार केलेले व्हिडिओ इतके खरे वाटतात की सामान्य युजर्स त्याकडे आकर्षित होतात. 'अशोक खरात व्हिडिओ डाऊनलोड लिंक' असे नाव देऊन लोकांना फसव्या वेबसाईटवर नेले जाते. या वेबसाईटवर क्लिक करताच युजर्सच्या फोन किंवा कॉम्प्युटरमध्ये मालवेअर (Malware) शिरण्याची शक्यता असते.

डेटा चोरी आणि आर्थिक नुकसान

जेव्हा एखादा युजर अशा फसव्या लिंकवर क्लिक करतो, तेव्हा त्याच्या सोशल मीडिया अकाउंटचे एक्सेस, बँक तपशील आणि इतर खाजगी माहिती सायबर चोरांच्या हाती लागते. अनेकदा या लिंकवर क्लिक केल्यावर काही ॲप्स डाऊनलोड करण्यास सांगितले जाते. ही ॲप्स एकदा इन्स्टॉल झाली की, युजरच्या संमतीशिवाय त्याचा डेटा चोरीला जातो, ज्याचा वापर ब्लॅकमेलिंग किंवा आर्थिक फसवणुकीसाठी केला जाऊ शकतो.

व्हायरल लिंकपासून सावध राहण्याचे आवाहन

सायबर सुरक्षा विभागाने अशा प्रकारच्या कोणत्याही संशयास्पद लिंकवर क्लिक न करण्याचे आवाहन केले आहे. व्हॉट्सॲप, टेलिग्राम आणि इतर सोशल मीडिया प्लॅटफॉर्मवर येणाऱ्या 'अनव्हेरिफाईड' (Unverified) लिंक्स या सायबर हल्ल्याचा भाग असू शकतात. कोणत्याही अज्ञात लिंकवरून फाईल्स किंवा व्हिडिओ डाऊनलोड करणे तुमच्या डिजिटल सुरक्षेसाठी अत्यंत घातक ठरू शकते.

सुरक्षित कसे राहावे?

१. कोणत्याही खळबळजनक हेडलाईन असलेल्या अज्ञात लिंकवर क्लिक करू नका.

२. आपल्या सोशल मीडिया अकाउंट्ससाठी 'टू-फॅक्टर ऑथेंटिकेशन' (Two-Factor Authentication) सुरू ठेवा.

३. संशयास्पद ॲप्स किंवा फाईल्स डाऊनलोड करणे टाळा.

४. अशा प्रकारच्या फसवणुकीची शक्यता वाटल्यास तात्काळ सायबर क्राईम विभागाकडे (cybercrime.gov.in) तक्रार नोंदवा.

डिजिटल युगात माहितीची सत्यता पडताळल्याशिवाय कोणत्याही गोष्टीवर विश्वास ठेवणे आणि ती शेअर करणे टाळणे, हाच सायबर क्राईमपासून वाचण्याचा सर्वोत्तम मार्ग आहे.