Satta Matka | File Phhoto

भारतात 'सट्टा मटका' हा शब्द अनेक दशकांपासून प्रचलित आहे. हा एक प्रकारचा नशिबावर आधारित जुगार (Gambling) असून त्यात आकड्यांवर पैसे लावले जातात. जरी आधुनिक काळात हे सर्व डिजिटल झाले असले, तरी त्याचे मूळ स्वरूप आणि त्यातील जोखीम आजही कायम आहे. प्रशासनाकडून वारंवार कारवाई होऊनही छुप्या मार्गाने हे रॅकेट चालवले जाते.

सट्टा मटकाचा इतिहास आणि सुरुवात

सट्टा मटकाची सुरुवात १९५० च्या दशकात झाली. सुरुवातीला न्यूयॉर्क कॉटन एक्सचेंजकडून बॉम्बे कॉटन एक्सचेंजला पाठवल्या जाणाऱ्या कापसाच्या दरांवर (Open and Close rates) सट्टा लावला जायचा. १९६० च्या दशकात जेव्हा ही पद्धत बंद झाली, तेव्हा आकड्यांच्या चिठ्ठ्या एका मातीच्या माठात (मटका) टाकून त्यातून विजयी नंबर निवडण्याची पद्धत सुरू झाली. यावरूनच या खेळाला 'मटका' हे नाव पडले. कल्याणजी भगत आणि रतन खत्री हे या व्यवसायातील प्रमुख नावे मानली जात होती.

हा खेळ कसा चालतो?

आजच्या काळात सट्टा मटका प्रामुख्याने ऑनलाईन वेबसाईट आणि मोबाइल ॲप्सद्वारे खेळला जातो. यात ० ते ९ मधील अंक निवडले जातात.

खेळाडू ठराविक आकड्यांवर पैसे लावतात.

ठरलेल्या वेळी 'ओपन' आणि 'क्लोज' निकाल जाहीर केले जातात.

ज्याचा आकडा जुळतो, त्याला लावलेल्या पैशांच्या अनेक पट रक्कम मिळते, तर इतरांचे पैसे बुडतात.

सट्टा मटका खेळण्याचे गंभीर दुष्परिणाम

हा खेळ वरवर फायद्याचा वाटत असला, तरी त्याचे परिणाम अत्यंत घातक असतात:

आर्थिक फटका: सट्ट्यामध्ये जिंकण्याची शक्यता १० टक्क्यांहून कमी असते. अनेक लोक झटपट श्रीमंत होण्याच्या नादात आपली आयुष्यभराची कमाई, जमीन किंवा दागिने गमावून बसतात.

कर्जाचा विळखा: एकदा पैसे हरले की ते वसूल करण्यासाठी लोक पुन्हा कर्ज काढून सट्टा खेळतात. यामुळे अनेक कुटुंबे कर्जबाजारी होऊन रस्त्यावर आली आहेत.

मानसिक ताण आणि व्यसन: हा एक मानसिक आजार किंवा व्यसनासारखा प्रकार आहे. सततचा विचार आणि पैशांचे नुकसान यामुळे नैराश्य, चिडचिड आणि आत्महत्येसारखे टोकाचे पाऊल उचलण्याचे प्रमाण वाढले आहे.

गुन्हेगारीत वाढ: सट्ट्याचे पैसे फेडण्यासाठी अनेक तरुण चोरी, फसवणूक किंवा इतर बेकायदेशीर मार्गांकडे वळतात.

कायदेशीर स्थिती आणि शिक्षा

भारतात 'पब्लिक गॅम्बलिंग ॲक्ट, १८६७' नुसार सार्वजनिक ठिकाणी जुगार खेळणे किंवा चालवणे हा गुन्हा आहे. बहुतांश राज्यांमध्ये सट्टा मटका बेकायदेशीर आहे. पोलीस प्रशासनाकडून अशा अड्ड्यांवर आणि ऑनलाईन पोर्टल्सवर सतत छापे टाकले जातात. दोषी आढळल्यास दंड आणि तुरुंगवासाची तरतूद आहे.

तज्ज्ञांच्या मते, कष्टाने मिळवलेला पैसा अशा अनिश्चित खेळांमध्ये गुंतवणे म्हणजे स्वतःचे भविष्य धोक्यात घालण्यासारखे आहे. नागरिकांनी अशा मोहापासून दूर राहणेच हिताचे ठरते.