Shradh Start and End Date 2026: पूर्वजांचे स्मरण आणि आशीर्वादाचा 16 दिवसांचा पवित्र काळ; जाणून घ्या श्राद्ध, तर्पण आणि पिंडदानाचे संपूर्ण वेळापत्रक!

When is Shradh in 2026: हिंदू धर्मात पितृ पक्ष हा आपल्या दिवंगत पूर्वजांचे स्मरण करण्याचा, त्यांच्याप्रती कृतज्ञता व्यक्त करण्याचा आणि त्यांचे आशीर्वाद घेण्याचा एक अत्यंत महत्त्वाचा काळ असतो. दरवर्षी भाद्रपद महिन्याच्या पौर्णिमेपासून ते आश्विन महिन्याच्या अमावास्येपर्यंत चालणाऱ्या या सोळा दिवसांच्या काळात ‘श्राद्ध कर्म’ (Shraddha Karma) केले जाते. यावर्षी, २०२६ मध्ये पितृ पक्ष शनिवार, २६ सप्टेंबर २०२६ रोजी पौर्णिमा श्राद्धाने सुरू होईल आणि शनिवार, १० ऑक्टोबर २०२६ रोजी सर्वपित्री अमावस्येसह (Sarva Pitru Amavasya) समाप्त होईल.

या काळात पितर पृथ्वीलोकावर येतात अशी श्रद्धा आहे. त्यामुळे त्यांच्या आत्म्यांना शांती मिळावी आणि त्यांनी आपल्या वंशजांना सुख-समृद्धीचे आशीर्वाद द्यावेत यासाठी श्राद्ध विधी केले जातात. LatestLY च्या वाचकांसाठी, आम्ही पितृ पक्ष २०२६ चे संपूर्ण वेळापत्रक, त्याचे महत्त्व आणि प्रमुख विधींची माहिती देत आहोत.

पितृ पक्षाचे महत्त्व

पितृ पक्ष हा केवळ एक धार्मिक विधी नाही, तर तो आपल्या पूर्वजांशी असलेले आपले भावनिक आणि आध्यात्मिक नाते दृढ करण्याची संधी आहे. या काळात श्राद्ध, तर्पण (Tarpan) आणि पिंडदान (Pind Daan) केल्याने पितृदोष दूर होतो आणि कुटुंबात सुख, शांती व समृद्धी येते अशी मान्यता आहे. ज्या कुटुंबांमध्ये पितृदोष असतो, त्यांना अनेक अडचणींना सामोरे जावे लागते असे मानले जाते. त्यामुळे या काळात विधिवत पूजा केल्याने पितर संतुष्ट होतात आणि त्यांचे आशीर्वाद कुटुंबावर कायम राहतात.

पितृ पक्ष २०२६: महत्त्वाच्या श्राद्ध तिथी

वर्ष २०२६ साठी पितृ पक्षातील महत्त्वाच्या श्राद्ध तिथी खालीलप्रमाणे आहेत. ज्या पूर्वजांची मृत्यू तिथी आपल्याला ज्ञात असेल, त्या तिथीनुसार श्राद्ध करणे उचित मानले जाते.

श्राद्धासाठी कुतुप मुहूर्त (Kutup Muhurat), रौहिण मुहूर्त (Rohin Muhurat) आणि अपराह्न काल (Aparahna Kaal) हे महत्त्वाचे मानले जातात. २७ सप्टेंबर रोजी कुतुप मुहूर्त सकाळी ११:४८ ते दुपारी १२:३६ पर्यंत (४८ मिनिटे) असेल. रौहिण मुहूर्त दुपारी १२:३६ ते दुपारी १:२४ पर्यंत (४८ मिनिटे) आणि अपराह्न काल दुपारी १:२४ ते दुपारी ३:४८ पर्यंत (२ तास २४ मिनिटे) असेल.

प्रमुख विधी आणि परंपरा

पितृ पक्षात श्राद्ध, तर्पण आणि पिंडदान हे मुख्य विधी आहेत. यामध्ये पितरांना पाणी, तीळ आणि कुश (कुश गवत) अर्पण केले जाते. पिंडाचे दान केले जाते, जे शिजवलेल्या भात आणि तिळापासून बनवलेले असते. यानंतर ब्राह्मण, गरजू व्यक्ती आणि कावळ्यांना भोजन दिले जाते. कावळ्यांना पितरांचे रूप मानले जाते, त्यामुळे त्यांना भोजन दिल्याने पितरांपर्यंत अन्न पोहोचते अशी श्रद्धा आहे. गया (Gaya) येथे पिंडदान करणे अत्यंत शुभ मानले जाते आणि त्यामुळे पितरांना मोक्ष मिळतो अशीही मान्यता आहे.

या काळात कांदे, लसूण, मांसाहार आणि अल्कोहोलचे सेवन टाळले जाते. नवीन वस्तू खरेदी करणे किंवा शुभ कार्ये करणे टाळले जाते, कारण हा काळ पितरांच्या स्मरणार्थ समर्पित असतो. या सोळा दिवसांमध्ये, आपल्या पूर्वजांप्रती आदर आणि श्रद्धा भावनेने केलेले प्रत्येक कर्म आपल्या जीवनात सकारात्मक बदल घडवून आणते आणि कुटुंबाला समृद्धी देते.

पितृ पक्ष २०२६ हा आपल्या पूर्वजांशी असलेले ऋण फेडण्याचा आणि त्यांचे आशीर्वाद प्राप्त करण्याचा एक अनमोल अवसर आहे. या काळात श्रद्धापूर्वक केलेले विधी निश्चितपणे आपल्या कुटुंबाच्या कल्याणासाठी उपयुक्त ठरतील.

(The above story first appeared on LatestLY on Sep 21, 2026 11:03 AM IST. For more news and updates on politics, world, sports, entertainment and lifestyle, log on to our website latestly.com).