Shimga 2026 Dates: कोकणचा लाडका सण शिमगा कधी? जाणून घ्या तिथी, होळीची तारीख आणि पालखी सोहळ्याचे महत्त्व
महाराष्ट्रात, विशेषतः कोकण किनारपट्टीवर अत्यंत उत्साहात साजरा होणारा 'शिमगा' उत्सव २०२६ मध्ये मार्च महिन्यात येत आहे. या सणाची तारीख, मुहूर्त आणि धार्मिक परंपरांची सविस्तर माहिती या बातमीत दिली आहे.
मुंबई: महाराष्ट्राच्या सांस्कृतिक परंपरेत 'शिमगा' या सणाला अनन्यसाधारण महत्त्व आहे. कोकणचा विचार केला तर हा सण तिथल्या लोकांसाठी दिवाळीपेक्षाही मोठा असतो. पंचांगानुसार, 2026 मध्ये शिमग्याचा मुख्य उत्सव म्हणजेच होळी पौर्णिमा 3 मार्च 2026 रोजी साजरी केली जाणार आहे. या दिवशी होळी दहन होईल आणि त्यानंतर पुढील काही दिवस गावगावात पालखी सोहळे आणि ग्रामदेवतेचा उत्सव रंगणार आहे.
शिमगा 2026: मुख्य तारखा आणि मुहूर्त
Shimga 2026 Date Maharashtra- हिंदू पंचांगानुसार, फाल्गुन महिन्यात येणाऱ्या या सणाचे मुख्य दिवस खालीलप्रमाणे आहेत:
होळी (हुताशनी पौर्णिमा): 3 मार्च 2026 (मंगळवार).
धुलिवंदन (धुळवड): 4 मार्च 2026 (बुधवार).
रंगपंचमी: 9 मार्च 2026 (सोमवार).
कोकणात शिमगा हा केवळ एका दिवसाचा सण नसून तो पाच ते पंधरा दिवसांपर्यंत चालणारा उत्सव असतो. अनेक गावांमध्ये 'होळी'च्या दिवसापासून ते 'रंगपंचमी'पर्यंत विविध धार्मिक विधी पार पाडले जातात.
कोकणी शिमगा आणि पालखी सोहळा
शिमगा माहिती- शिमगा म्हटलं की डोळ्यांसमोर येतात त्या ग्रामदेवतेच्या पालख्या. कोकणात रत्नागिरी आणि सिंधुदुर्ग जिल्ह्यांत शिमग्यानिमित्त चाकरमानी मोठ्या संख्येने गावी दाखल होतात. होळीच्या रात्री गावातील मुख्य ठिकाणी 'होळी' उभी केली जाते. त्यानंतर ग्रामदेवतेची पालखी सजवून घरोघरी नेली जाते. 'पालखी नाचवणे' हे या उत्सवाचे मुख्य आकर्षण असते. प्रत्येक घरासमोर पालखी थांबते, तिथे ओवाळणी केली जाते आणि नैवेद्य दाखवला जातो.
शिमगा म्हणजे काय , उत्सवाचे स्वरूप आणि परंपरा
शिमग्याच्या काळात 'नमन', 'खेळे' आणि 'शंखध्वनी' यांसारख्या पारंपरिक लोककलांचे सादरीकरण केले जाते. गावातील ग्रामस्थ एकत्र येून लोकगीते गातात. या उत्सवाच्या माध्यमातून गावातील एकोपा जपला जातो. तसेच, या काळात कोकणात 'भोंब' मारण्याची एक आगळीवेगळी प्रथाही पाळली जाते, जी वाईट शक्तींना दूर पळवण्याचे प्रतीक मानली जाते.
प्रशासकीय तयारी आणि प्रवास
शिमग्यासाठी दरवर्षी मुंबई, पुणे आणि इतर शहरांमधून लाखो लोक कोकणात जातात. २०२६ मधील प्रवाशांची गर्दी लक्षात घेता, रेल्वे आणि एसटी महामंडळाकडून विशेष बसेस आणि गाड्यांचे नियोजन आतापासूनच केले जात आहे. प्रवाशांनी आगाऊ आरक्षण करण्याचे आवाहन करण्यात येत आहे, जेणेकरून प्रवासात कोणतीही गैरसोय होणार नाही.