Ghatasthapana 2026 Muhurat: शारदीय नवरात्रीमध्ये यंदा घटस्थापना करण्याचा शुभ मुहूर्त काय? घ्या जाणून
शरद नवरात्री २०२६ ची सुरुवात ११ ऑक्टोबर रोजी होत आहे. या विस्तृत मार्गदर्शिकेत घटस्थापना शुभ मुहूर्त (सकाळी ०६:१९ ते सकाळी १०:१२), नवरात्रीच्या ९ दिवसांचे महत्त्व, पूजा विधी, अष्टमी-नवमीच्या तारखा आणि या पवित्र उत्सवाशी संबंधित सर्व महत्त्वाची माहिती जाणून घ्या. देवी दुर्गाच्या उपासनेचा हा नऊ दिवसांचा उत्सव आपल्या जीवनात सुख-समृद्धी घेऊन येतो.
प्रत्येक वर्षी येणारी शारदीय नवरात्री (Shardiya Navratri) हिंदू धर्मातील सर्वात पवित्र आणि मोठ्या सणांपैकी एक आहे. देवी दुर्गा आणि तिच्या नऊ शक्तीरूपांच्या उपासनेचा हा नऊ रात्रींचा उत्सव असतो. यंदा, २०२६ मध्ये, शारदीय नवरात्री ११ ऑक्टोबर रोजी घटस्थापनेने सुरू होईल आणि १९ ऑक्टोबर रोजी महानवमीने समाप्त होईल. यानंतर २० ऑक्टोबर रोजी विजयादशमी (Vijaya Dashami), म्हणजेच दसरा (Dussehra) साजरा केला जाईल.
नवरात्रीचा पहिला दिवस 'घटस्थापना' किंवा 'कलश स्थापना' या विधीने सुरू होतो, जो अत्यंत महत्त्वाचा मानला जातो. शास्त्रानुसार, घटस्थापना शुभ मुहूर्तावर केल्याने देवीचा आशीर्वाद प्राप्त होतो आणि घरात सुख, समृद्धी येते. नक्की वाचा: Navratri Colours 2026 List In Marathi: शारदीय नवरात्रीतील यंदाचे नऊ रात्रीतील नऊ रंग कोणते?
घटस्थापना २०२६ शुभ मुहूर्त (दिल्लीनुसार)
घटस्थापनेसाठी विशिष्ट नियम आणि शुभ वेळ ठरवलेली असते. या काळात कलश स्थापित करणे अत्यंत फलदायी मानले जाते. २०२६ सालच्या शारदीय नवरात्रीसाठी घटस्थापनेचे मुख्य मुहूर्त खालीलप्रमाणे आहेत:
| तपशील | वेळ (IST) |
|---|---|
| घटस्थापना मुहूर्त | सकाळी ०६:१९ ते सकाळी १०:१२ पर्यंत |
| कालावधी | ०३ तास ५३ मिनिटे |
| अभिजीत मुहूर्त | सकाळी ११:४४ ते दुपारी १२:३१ पर्यंत |
| प्रतिपदा तिथी प्रारंभ | १० ऑक्टोबर २०२६ रोजी रात्री ०९:१९ वाजता |
| प्रतिपदा तिथी समाप्ती | ११ ऑक्टोबर २०२६ रोजी रात्री ०९:३० वाजता |
(टीप: शहरानुसार घटस्थापनेच्या वेळेत थोडा फरक असू शकतो. कृपया आपल्या स्थानिक पंचांगाचा आधार घ्यावा.)
शारदीय नवरात्रीचे महत्त्व
शारदीय नवरात्री हे वाईटावर चांगल्याच्या विजयाचे प्रतीक आहे. असे मानले जाते की या काळात देवी दुर्गाने महिषासुराचा वध करून पृथ्वीला त्याच्या अत्याचारातून मुक्त केले. या नऊ दिवसांत भक्त देवी दुर्गाच्या नऊ रूपांची पूजा करून शक्ती, समृद्धी, संरक्षण आणि आध्यात्मिक वाढीसाठी आशीर्वाद मागतात.
प्रमुख विधी आणि परंपरा
नवरात्रीमध्ये अनेक पारंपरिक विधी केले जातात:
- घटस्थापना: नवरात्रीच्या पहिल्या दिवशी पवित्र कलश स्थापित केला जातो. कलशाच्या खाली मातीमध्ये सात प्रकारची धान्ये पेरली जातात. हे धान्य नऊ दिवसांत उगवते, जे समृद्धीचे प्रतीक मानले जाते.
- नऊ दिवस उपवास: अनेक भक्त नऊ दिवस उपवास करतात. या काळात सात्विक आहार घेतला जातो आणि मांस, मद्य, कांदा, लसूण वर्ज्य असतो.
- अखंड ज्योत: काही घरांमध्ये नऊ दिवस अखंड ज्योत प्रज्वलित केली जाते, जी देवीच्या सततच्या उपस्थितीचे प्रतीक असते.
- देवीच्या नऊ रूपांची पूजा: प्रत्येक दिवशी देवी दुर्गाच्या एका विशिष्ट रूपाची पूजा केली जाते (शैलपुत्री, ब्रह्मचारिणी, चंद्रघंटा, कुष्मांडा, स्कंदमाता, कात्यायनी, कालरात्री, महागौरी, सिद्धीदात्री).
- कन्या पूजन: अष्टमी किंवा नवमी तिथीला कुमारी कन्यांना देवीचे रूप मानून त्यांची पूजा केली जाते. त्यांना भोजन आणि भेटवस्तू दिल्या जातात.
- गरबा आणि दांडिया: गुजरात आणि महाराष्ट्रासारख्या राज्यांमध्ये रात्री गरबा आणि दांडिया रासचे आयोजन केले जाते, जे उत्सवाचा अविभाज्य भाग आहे.
2026 मध्ये अष्टमी आणि नवमी
यावर्षी दुर्गा अष्टमी आणि महा नवमी दोन्ही १९ ऑक्टोबर रोजी साजरी होईल. याच दिवशी अनेक ठिकाणी कन्या पूजनाचा विधी केला जातो. यानंतर २० ऑक्टोबर रोजी विजयादशमीचा (दसरा) उत्सव साजरा केला जाईल.
शारदीय नवरात्री हा केवळ धार्मिक सण नाही, तर तो संस्कृती, समुदाय आणि परंपरेचा एक सुंदर संगम आहे. देशभरात मोठ्या उत्साहात साजरा होणारा हा उत्सव आपल्या जीवनात सकारात्मक ऊर्जा आणि आनंद घेऊन येतो. देवीचा आशीर्वाद आपल्या सर्वांवर राहो अशी प्रार्थना!
(The above story first appeared on LatestLY on Oct 01, 2026 11:44 AM IST. For more news and updates on politics, world, sports, entertainment and lifestyle, log on to our website latestly.com).
