अशोक खरात AI-व्युत्पन्न व्हिडिओ (फोटो क्रेडिट्स: Instagram)

मुंबई: सोशल मीडियावर सध्या 'अशोक खरात' यांच्या नावाचा एक कथित व्हिडिओ मोठ्या प्रमाणावर चर्चेत आहे. मात्र, या व्हिडिओच्या नावाखाली सायबर गुन्हेगारांनी युजर्सना लुटण्यासाठी एक नवीन सापळा रचला आहे. व्हॉट्सॲप आणि फेसबुकवर "अशोक खरात व्हिडिओ डाउनलोड लिंक" अशा मेसेजसह काही लिंक पाठवल्या जात आहेत. सायबर तज्ज्ञांच्या मते, या लिंकवर क्लिक केल्यास तुमच्या मोबाईलमधील खासगी माहिती चोरली जाऊ शकते.

डीपफेक तंत्रज्ञानाचा वापर

सायबर गुन्हेगार आता आर्टिफिशिअल इंटेलिजन्स (AI) आणि 'डीपफेक' तंत्रज्ञानाचा वापर करून खोटे व्हिडिओ तयार करत आहेत. अशोक खरात यांच्या संदर्भात पसरवला जाणारा व्हिडिओ हा मूळ स्वरूपात अस्तित्वात नसून, तो केवळ युजर्सना आकर्षित करण्यासाठी वापरला जात असल्याचे प्राथमिक तपासात दिसत आहे. एकदा युजरने त्या लिंकवर क्लिक केले की, त्यांच्या उपकरणात 'मालवेअर' (Malware) नावाचा घातक सॉफ्टवेअर प्रवेश करतो.

डेटा चोरीचा धोका

जेव्हा एखादा युजर ही लिंक ओपन करतो, तेव्हा त्यांना व्हिडिओ पाहण्यासाठी काही परवानग्या (Permissions) मागितल्या जातात. यामध्ये गॅलरी, कॉन्टॅक्ट लिस्ट आणि कॅमेरा यांचा समावेश असतो. एकदा या परवानग्या मिळाल्या की, सायबर भामटे युजरचा वैयक्तिक डेटा, पासवर्ड आणि बँकिंग तपशील सहजपणे मिळवतात. या माहितीचा वापर करून बँक खात्यातून पैसे काढले जाऊ शकतात किंवा संबंधित व्यक्तीला ब्लॅकमेल केले जाऊ शकते.

सायबर तज्ज्ञांचा सल्ला

अशा प्रकारच्या स्कॅमपासून वाचण्यासाठी तज्ज्ञांनी काही महत्त्वाच्या सूचना दिल्या आहेत:

कोणत्याही अनोळखी व्यक्तीने पाठवलेल्या किंवा संशयास्पद वाटणाऱ्या लिंकवर क्लिक करू नका.

"व्हिडिओ डाउनलोड करण्यासाठी येथे क्लिक करा" अशा मेसेजपासून सावध राहा.

तुमच्या सोशल मीडिया अकाऊंटसाठी 'टू-फॅक्टर ऑथेंटिकेशन' सुरू करा.

संशयास्पद लिंक आल्यास ती कोणालाही फॉरवर्ड करू नका आणि लगेच डिलीट करा.

जर तुमची किंवा तुमच्या ओळखीच्या कोणाची अशा प्रकारे फसवणूक झाली असेल, तर त्वरित सरकारी सायबर क्राईम पोर्टल www.cybercrime.gov.in वर तक्रार नोंदवा. तसेच १९३० या हेल्पलाईन नंबरवर कॉल करून पोलिसांची मदत घेता येईल. आपली ऑनलाइन सुरक्षा आपल्याच हातात असून, कोणत्याही अफवांना बळी न पडण्याचे आवाहन प्रशासनाकडून करण्यात आले आहे.