Aadhaar मध्ये नाव चुकलंय? UIDAI च्या नव्या नियमांनुसार कोणतं कागदपत्र लागणार? घ्या जाणून
भारतीय विशिष्ट ओळख प्राधिकरणाने (यूआयडीएआय) आधारमधील नाव अपडेट करण्यासाठी नवी मानक कार्यपद्धती जारी केली आहे. नावातील चुकीचे स्वरूप आणि बदलाचे कारण यानुसार यात वेगळी प्रक्रिया आणि कागदपत्रे निश्चित करण्यात आली आहेत. नाव अपडेटसाठी आधार केंद्रावर जावे लागते.
यूआयडीएआयने आधारमधील नाव अपडेट करण्यासाठी नवी स्टँडर्ड ऑपरेटिंग प्रोसिजर म्हणजेच मानक कार्यपद्धती जारी केली आहे. ही कार्यपद्धती यूआयडीएआयच्या संकेतस्थळावर उपलब्ध आहे. एखादी प्रक्रिया पूर्ण करण्यासाठी ठरवलेले नियम आणि मार्गदर्शक सूचना यांना एसओपी म्हणतात. त्यात वेगवेगळ्या परिस्थितींमध्ये अवलंबायची प्रक्रिया, आवश्यक कागदपत्रे आणि संबंधित तरतुदी स्पष्ट केल्या जातात. नावातील चुका आणि बदल यांचे प्रकार लक्षात घेऊन त्यासाठी वेगवेगळे नियम या एसओपीमध्ये आहेत.
डेटा एंट्रीतील चुकीसाठी वेगळे प्रतिज्ञापत्र
आधारमध्ये नाव चुकून चुकीचे नोंदवले गेले असेल आणि पूर्वी सादर केलेल्या ओळखीच्या किंवा नात्याच्या कागदपत्रावर योग्य नाव असेल, तर प्रतिज्ञापत्र जोडावे लागेल. प्रौढ व्यक्तींसाठी अनुबंध-बी आणि अल्पवयीन व्यक्तींसाठी अनुबंध-सी हे प्रतिज्ञापत्र वापरले जाईल. त्यासोबत निर्धारित ओळखपत्र किंवा नात्याचे कागदपत्र द्यावे लागेल.
विवाह किंवा घटस्फोटानंतर आडनावात बदल
विवाह किंवा घटस्फोटानंतर आडनाव बदलण्यासाठी अनुबंध-डी प्रतिज्ञापत्राची तरतूद आहे. त्यासोबत निर्धारित ओळखपत्र सादर करावे लागेल.
'उर्फ' नाव हटवण्यासाठी स्वतंत्र व्यवस्था
आधारमधील नावात 'उर्फ' असे दोन नावे नोंदवली गेली असतील, तर त्यातील एक नाव हटवून एकच नाव ठेवता येईल. यासाठी प्रौढांना अनुबंध-ई आणि अल्पवयीनांना अनुबंध-एफ हे प्रतिज्ञापत्र द्यावे लागेल. त्यासोबत निर्धारित ओळखपत्र किंवा नात्याचे कागदपत्र आवश्यक आहे.
मोठ्या बदलासाठी राजपत्र आवश्यक
नावात किंवा ओळखीत मोठा बदल करायचा असल्यास राजपत्र अधिसूचना (गॅझेट नोटिफिकेशन) लागू शकते. यूआयडीएआयच्या सध्याच्या माहितीनुसार, पहिले किंवा पूर्ण नाव बदलण्यासाठी राजपत्र अधिसूचना आणि जुने नाव असलेले ओळखीचे कागदपत्र सादर करावे लागते.
पद आणि उपाधी हटवण्याची तरतूद
नावात नोंदवलेली पदे, श्रेणी किंवा उपसर्ग हटवण्याची तरतूदही एसओपीमध्ये आहे. यात डॉ., कर्नल, श्री, श्रीमती, मिस्टर अशा शब्दांचा समावेश आहे. अशा प्रकरणांमध्ये निर्धारित ओळखपत्राच्या आधारे प्रक्रिया पूर्ण केली जाईल.
अर्ज करताना काय लक्षात ठेवावे
नाव अपडेट करणाऱ्यांनी आपल्या प्रकरणाच्या श्रेणीनुसार ठरवलेली कागदपत्रे आणि संबंधित अनुबंध वापरणे आवश्यक आहे. जुन्या नमुन्यातील प्रतिज्ञापत्र जोडून अर्ज करू नये.
सध्याच्या व्यवस्थेनुसार नाव अपडेट करण्यासाठी आधार केंद्रावर जावे लागते. सर्वसाधारणपणे नाव दोन वेळा अपडेट करण्याची परवानगी आहे. त्यानंतर पुढील बदलासाठी राजपत्र अधिसूचना आणि निर्धारित अपवाद प्रक्रिया लागू होते.
आधार हे देशातील प्रमुख ओळखपत्र असून बँक खाते, शासकीय योजना आणि विविध सेवांसाठी त्याचा वापर होतो. आधारमधील नाव आणि इतर कागदपत्रांतील नाव जुळत नसल्यास अशा सेवांमध्ये अडचणी येऊ शकतात. त्यामुळे नावातील चुका वेळेत दुरुस्त करणे उपयुक्त ठरते.
यूआयडीएआयने यापूर्वी जन्मतारीख अपडेटसाठीही स्वतंत्र एसओपी जारी केली होती.
(The above story first appeared on LatestLY on Oct 05, 2026 12:38 PM IST. For more news and updates on politics, world, sports, entertainment and lifestyle, log on to our website latestly.com).

