Jaspal Rana Dies: मनू भाकरला ऑलिम्पिक पदक मिळवून देणारे द्रोणाचार्य पुरस्कार विजेते प्रशिक्षक जसपाल राणा यांचे अकाली निधन

भारताचे दिग्गज माजी नेमबाज आणि राष्ट्रीय पिस्तूल संघाचे हाय-परफॉर्मन्स प्रशिक्षक जसपाल राणा यांचे शुक्रवारी वयाच्या ४९ व्या वर्षी दिल्लीत निधन झाले. जर्मनीतील म्युनिक येथे आयोजित आयएसएसएफ (ISSF) विश्वचषक स्पर्धेतून भारतीय संघासोबत मायदेशी परतत असताना विमानामध्येच त्यांना अस्वस्थ वाटू लागले होते. नवी दिल्लीत उतरल्यानंतर त्यांना तत्काळ साकेत येथील रुग्णालयात दाखल करण्यात आले होते. तिथे त्यांच्यावर तातडीने शस्त्रक्रिया करण्यात आली, मात्र उपचार सुरू असतानाच त्यांची प्राणज्योत मालवली. नॅशनल रायफल असोसिएशन ऑफ इंडियाच्या (NRAI) प्रमुखांनी त्यांच्या निधनाच्या वृत्ताला अधिकृत दुजोरा दिला आहे.

एक खेळाडू म्हणून देदीप्यमान कारकीर्द

जसपाल राणा हे भारताच्या सर्वात यशस्वी आणि प्रभावशाली नेमबाजांपैकी एक होते. २५ मीटर सेंटर फायर पिस्तूल प्रकारात त्यांचे विशेष प्राविण्य होते. त्यांनी १९९४ मधील हिरोशिमा आशियाई क्रीडा स्पर्धेत अवघ्या १८ व्या वर्षी सुवर्णपदक जिंकून आंतरराष्ट्रीय पातळीवर भारताचा दबदबा निर्माण केला. त्यानंतर २००६ च्या दोहा आशियाई स्पर्धेत त्यांनी तीन सुवर्णपदके जिंकत जागतिक विक्रमाची बरोबरी केली होती. राष्ट्रकुल खेळांमध्ये (Commonwealth Games) तब्बल १५ पदके (९ सुवर्ण, ४ रौप्य आणि २ कांस्य) जिंकण्याचा विक्रमही त्यांच्या नावावर आहे.

मनू भाकरच्या यशाचे शिल्पकार

क्रीडा क्षेत्रातून निवृत्ती घेतल्यानंतर २०१२ पासून त्यांनी प्रशिक्षक म्हणून आपली दुसरी इनिंग सुरू केली. भारतीय नेमबाजीचा चेहरा बदलण्यात आणि युवा खेळाडूंची मोठी फळी तयार करण्यात त्यांचा सिंहाचा वाटा होता. विशेषतः पॅरिस ऑलिम्पिकमध्ये भारताला दुहेरी कांस्यपदक मिळवून देणारी स्टार नेमबाज मनू भाकर हिचे ते वैयक्तिक प्रशिक्षक होते. मनू भाकरच्या या ऐतिहासिक यशाचे मुख्य श्रेय जसपाल राणा यांच्या कठोर शिस्तीला आणि मार्गदर्शनाला दिले जाते. याशिवाय सौरभ चौधरी, अनिश भानवाला आणि चिंकी यादव यांसारख्या अनेक जागतिक दर्जाच्या नेमबाजांना त्यांनीच घडवले होते.

देशाकडून सर्वोच्च क्रीडा सन्मान

जसपाल राणा यांनी खेळाडू आणि प्रशिक्षक अशा दोन्ही भूमिकांमध्ये देशासाठी दिलेल्या अतुलनीय योगदानाची दखल घेऊन भारत सरकारने त्यांना अनेक सर्वोच्च नागरी आणि क्रीडा पुरस्कारांनी सन्मानित केले होते. त्यांना १९९४ मध्ये अर्जुन पुरस्कार, १९handler९७ मध्ये पद्मश्री पुरस्कार आणि २०२० मध्ये प्रशिक्षकांसाठीचा सर्वोच्च सन्मान असलेला द्रोणाचार्य पुरस्कार प्रदान करण्यात आला होता.

क्रीडा विश्वावर पसरली शोककळा

जसपाल राणा यांच्या अकाली निधनामुळे भारतीय क्रीडा क्षेत्राचे कधीही न भरून निघणारे नुकसान झाले आहे. अनेक आजी-माजी खेळाडूंनी, राजकीय नेत्यांनी आणि क्रीडाप्रेमींनी सोशल मीडियाच्या माध्यमातून त्यांना आदरांजली वाहिली आहे. ऑलिम्पिक स्पर्धेच्या पार्श्वभूमीवर राष्ट्रीय नेमबाजी संघाचा एक खंबीर मार्गदर्शक गमावल्यामुळे संपूर्ण भारतीय क्रीडा विश्वातून हळहळ व्यक्त केली जात आहे.