भारताचे माजी क्रिकेट कर्णधार आणि भारतीय क्रिकेट नियामक मंडळाचे (BCCI) माजी अध्यक्ष सौरव गांगुली यांच्या सुरक्षेत पश्चिम बंगाल सरकारने मोठी कपात केली आहे. राज्य सरकारच्या सुरक्षा सल्लागार समितीच्या पुनरावलोकन बैठकीनंतर हा निर्णय घेण्यात आला आहे. गांगुली यांना आतापर्यंत दिली जाणारी उच्च स्तरीय 'झेड' (Z) श्रेणीची सुरक्षा व्यवस्था आता मागे घेण्यात आली असून, त्यांना आता 'वाय' (Y) श्रेणीची सुरक्षा दिली जाणार आहे. सुरक्षा यंत्रणांच्या नियमित मूल्यमापनानंतर हा प्रशासकीय बदल करण्यात आल्याचे समजते.
काय आहे नवीन सुरक्षा व्यवस्था?
नवीन नियमांनुसार, 'वाय' श्रेणीच्या सुरक्षे अंतर्गत सौरव गांगुली यांच्या सुरक्षेसाठी आता तीन विशेष शाखांचे पोलीस अधिकारी तैनात असतील. यासोबतच त्यांच्या कोलकाता येथील बेहाला येथील निवासस्थानाची सुरक्षा पाहण्यासाठी स्थानिक पोलीस ठाण्यातून तितक्याच संख्येने पोलीस रक्षक तैनात केले जातील. यापूर्वी 'झेड' श्रेणीमध्ये त्यांच्या सुरक्षेसाठी २४ तास सुमारे ८ ते १० पोलीस कर्मचारी तैनात असायचे, ज्यामध्ये विशेष सुरक्षा रक्षक आणि एस्कॉर्ट वाहनाचा समावेश असायचा.
व्हीआयपी सुरक्षेचे नियम आणि प्रोटोकॉल
राज्य सरकारच्या एका वरिष्ठ अधिकाऱ्याने दिलेल्या माहितीनुसार, कोणत्याही व्हीआयपी व्यक्तीला दिलेली सुरक्षा ही कायमस्वरूपी नसते. गुप्तचर यंत्रणांकडून मिळणारे इनपुट आणि प्रत्यक्ष धोक्याची पातळी (Threat Perception) यांचे वेळोवेळी मूल्यमापन केले जाते. सौरव गांगुली यांच्या सुरक्षेचा कालावधी संपल्यानंतर राज्य सुरक्षा समितीने घेतलेल्या आढावा बैठकीत त्यांच्या जीवाला असणारा धोका कमी झाल्याचे स्पष्ट झाले. त्यानंतरच हा सुरक्षा दर्जा बदलण्याचा निर्णय अंमलात आणण्यात आला आहे.
सौरव गांगुली यांचे प्रशासकीय आणि क्रीडा क्षेत्रातील स्थान
सौरव गांगुली हे भारतीय क्रिकेट विश्वातील अत्यंत आदरणीय आणि लोकप्रिय व्यक्तिमत्त्व मानले जातात. त्यांनी भारतीय क्रिकेट संघाचे यशस्वी नेतृत्व तर केलेच, शिवाय बीसीसीआयचे अध्यक्ष म्हणूनही महत्त्वाची जबाबदारी सांभाळली आहे. क्रिकेट प्रशासनातून निवृत्त झाल्यानंतरही त्यांची लोकप्रियता कायम असून ते विविध क्रीडा आणि व्यावसायिक उपक्रमांमध्ये सक्रिय असतात. सार्वजनिक कार्यक्रमांमध्ये त्यांची होणारी गर्दी लक्षात घेऊन राज्य पोलीस त्यांच्या प्रवासादरम्यान स्थानिक पातळीवर आवश्यक ती सुरक्षा पुरवत राहतील.
सुरक्षेबाबत राजकीय वर्तुळात चर्चा
सौरव गांगुली यांच्या सुरक्षेत करण्यात आलेल्या या कपातीमुळे पश्चिम बंगालच्या राजकीय आणि क्रीडा वर्तुळात विविध चर्चांना उधाण आले आहे. मात्र, प्रशासकीय अधिकाऱ्यांनी स्पष्ट केले आहे की, या निर्णयामागे कोणताही राजकीय हेतू नसून हा केवळ एक नियमित सुरक्षा प्रोटोकॉलचा भाग आहे. गांगुली जेव्हा जेव्हा राज्याबाहेर किंवा परदेशात प्रवास करतील, तेव्हा त्यांच्या सुरक्षेचे नियोजन संबंधित ठिकाणच्या स्थानिक प्रशासनाच्या नियमांनुसार केले जाईल.