Maharashtra Key Constituency: बारामतीत पवार विरुद्ध पवार रंगणार सामना, नाशिकमधला सस्पेंस कायम
Supriya Sule And Sunetra Pawar | (Photo courtesy: archived, edited, symbolic images)

महाराष्ट्रातील लोकसभेच्या (Maharashtra Loksabha) 48 जागांपैकी बारामतीमधील (Baramati Election) निवडणुकीची लढाई आगामी निवडणुकीत सर्वाधिक उत्सुकतेने पाहिली जाणार आहे. तसेच नाशिकमध्ये (Nashik Loksabha Election) अद्याप महायुतीचा उमेदवार ठरला नसल्याने सस्पेंस वाढला आह. तसेच नागपूरात (Nagpur Loksabha Election) नितीन गडकरी (Nitin Gadkari) पुन्हा हॅट्रीक करण्याची शक्यता वर्तवली जात आहे. महाराष्ट्रात 19 एप्रिल, 26 एप्रिल, 7 मे, 13 मे आणि 20 मे या पाच टप्प्यांत लोकसभा निवडणुका होणार आहेत. मतमोजणी 4 जून रोजी होणार आहे.

महाराष्ट्रातील लोकसभेच्या महत्त्वाच्या जागा खालीलप्रमाणे आहेत.

1. बारामती: या पश्चिम महाराष्ट्र मतदारसंघाने गेल्या पाच दशकांपासून राष्ट्रवादीचे संस्थापक शरद पवार आणि त्यांच्या कुटुंबीयांना नेहमीच पाठिंबा दिला आहे. पुतणे अजित पवार यांनी बंडखोरी करून राज्यातील शिवसेना-भाजप सरकारमध्ये उपमुख्यमंत्री म्हणून सामील झाल्यानंतर यावेळी परिस्थितीत आमूलाग्र बदलली आहे.

विद्यमान तीन टर्म खासदार आणि शरद पवार यांच्या कन्या सुप्रिया सुळे यांना अजित पवार यांच्या पत्नी सुनेत्रा यांचे आव्हान आहे, त्यामुळे प्रख्यात राजकीय घराण्यातील चुरशीची लढत आहे.

2. नागपूर: भाजपचे दिग्गज आणि केंद्रीय मंत्री नितीन गडकरी हे या मतदारसंघातून दोन वेळा खासदार आहेत, जेथे RSS चे मुख्यालयही आहे. राज्याचे उपमुख्यमंत्री देवेंद्र फडणवीस यांचाही विधानसभा मतदारसंघ या लोकसभा मतदारसंघात येते. हा एकेकाळी काँग्रेसचा बालेकिल्ला होता, पण गेल्या दोन निवडणुकांमध्ये गडकरींनी दोन लाखांहून अधिक मतांनी विजय मिळवला.

3. भंडारा-गोंदिया: माजी खासदार आणि आता राष्ट्रवादी काँग्रेसचे कार्याध्यक्ष प्रफुल्ल पटेल यांनी शरद पवार यांच्या विरोधात अजित पवार यांच्या बंडात महत्त्वाची भूमिका बजावली असल्याने या पूर्व महाराष्ट्र मतदारसंघाला महत्त्व आहे. 1989 पासून भाजपने चार वेळा जागा जिंकली आहे परंतु नेहमीच नवीन चेहरा निवडला. भाजपा पक्षाचे सुनील मेंढे हे विद्यमान खासदार आहेत.

4. रत्नागिरी-सिंधुदुर्ग: भाजपने केंद्रीय मंत्री नारायण राणे यांना उमेदवारी दिल्यास या किनारी मतदारसंघावर बारीक लक्ष असणार आहे. त्यांचा मुलगा नीलेश याने 2014 आणि 2019 मध्ये शिवसेनेच्या विनायक राऊत यांच्याकडून पराभूत होण्यापूर्वी त्याचे प्रतिनिधित्व केले होते जे आता शिवसेना (UBT) मध्ये आहेत.

या मतदारसंघात प्रस्तावित मेगा रिफायनरी आणि बांधकामाधीन अणुऊर्जा प्रकल्पाविरोधात आंदोलने झाली आहेत. रवींद्र चव्हाण यांच्याकडे भाजपने किनारी प्रदेशाची जबाबदारी दिल्याने राणे कुटुंब नाराज झाले होते.

5. भिवंडी: 2014 आणि 2019 मध्ये मुंबईजवळील हा मतदारसंघ भाजपने जिंकला होता. सध्या याचे प्रतिनिधित्व केंद्रीय मंत्री कपिल पाटील करत आहेत. पॉवरलूम उद्योगासाठी ओळखल्या जाणाऱ्या या भागात मुस्लिमांची मोठी उपस्थिती आहे.

6. कल्याण: मुंबई विभागातील आणखी एक मतदारसंघ, मुख्यमंत्री एकनाथ शिंदे यांचे पुत्र श्रीकांत शिंदे हे 2014 आणि 2019 मध्ये अविभक्त शिवसेनेच्या तिकीटावर येथून विजयी झाले.

त्यांच्या सहा विधानसभा मतदारसंघांपैकी तीन भाजपकडे, एक शिवसेनेकडे आणि प्रत्येकी एक मनसे आणि राष्ट्रवादी- शरदचंद्र पवार यांच्याकडे आहे. उल्हासनगरमधील पोलीस ठाण्यात भाजपच्या एका आमदाराने स्थानिक सेनेच्या नेत्यावर गोळीबार केल्याने भाजप आणि एकनाथ शिंदे यांच्या नेतृत्वाखालील शिवसेना यांच्यातील तणाव नुकताच समोर आला.

7. नांदेड: हा मध्य महाराष्ट्र मतदारसंघ काँग्रेसचा बालेकिल्ला आहे आणि माजी मुख्यमंत्री अशोक चव्हाण यांचे कुटुंब, ज्यांनी 2014 मध्ये जागा जिंकली होती, परंतु 2019 मध्ये VBA-AIMIM उमेदवारासह भाजपच्या प्रतापराव पाटील चिखलीकर यांच्याकडून पराभव पत्करावा लागला.

चव्हाण आता भाजपमध्ये आहेत आणि राज्यसभा सदस्य आहेत, पण त्यांचा पक्ष हरला तर त्यांच्या नव्या राजकीय घरात त्यांच्या प्रतिष्ठेलाही धक्का बसेल.

8. दिंडोरी: 2019 मध्ये, भाजपने या उत्तर महाराष्ट्राच्या जागेवरून विद्यमान खासदार हरिश्चंद्र चव्हाण यांना तिकीट नाकारले आणि दोन लाख मतांनी विजयी झालेल्या आणि केंद्रीय राज्यमंत्री झालेल्या राष्ट्रवादी काँग्रेसच्या भारती पवार यांना तिकीट दिले. त्या देवेंद्र फडणवीस यांच्या निकटवर्तीय मानल्या जातात आणि आणखी एका विजयामुळे त्यांची पक्षातील भूमिका उंचावेल.

9. बीड: एकेकाळी भाजपचे दिग्गज नेते गोपीनाथ मुंडे यांचा गड, 2014 मध्ये अपघाती निधन झाले, या मध्य महाराष्ट्र मतदारसंघाने त्यांची धाकटी कन्या प्रीतम मुंडे यांना त्यानंतरच्या पोटनिवडणुकीत आणि पुन्हा 2019 मध्ये निवडून दिले. तिची मोठी बहीण पंकजा मुंडे यांची विधानसभा मतदारसंघ त्यांच्याकडून पराभूत झाली. 2019 मध्ये चुलत भाऊ आणि राष्ट्रवादीचे नेते धनंजय मुंडे.

अजित पवार यांच्या नेतृत्वाखालील राष्ट्रवादी काँग्रेसचे धनंजय आता राज्यमंत्री आहेत. प्रीतम यांना सत्ताविरोधी भावनेचा सामना करावा लागत असल्याच्या बातम्यांमुळे पंकजा यांनी प्रीतम यांच्या जागी बीडमधून भाजपचे लोकसभा उमेदवार म्हणून निवड केली आहे.

10. रावेर: या उत्तर महाराष्ट्राच्या विद्यमान खासदार रक्षा खडसे भाजपसोबत आहेत, तर त्यांचे सासरे एकनाथ खडसे भाजपातून बाहेर पडल्यानंतर शरद पवार यांच्या नेतृत्वाखालील राष्ट्रवादी काँग्रेस (एसपी) सोबत आहेत. रक्षाने 2014 मध्ये पहिल्यांदाच निवडणूक लढवताना जिंकली आणि 2019 मध्ये तिचे विजयाचे अंतर वाढवले.

11. मुंबई दक्षिण: हा मतदारसंघ, जिथे काही प्रमुख उद्योगपती कुटुंबे आणि नोकरशहा राहतात, 2014 पासून शिवसेनेचे (UBT) अरविंद सावंत यांनी प्रतिनिधित्व केले आहे.

सावंत यांनी 2014 आणि 2019 मध्ये काँग्रेसचे मिलिंद देवरा यांचा पराभव केला. देवरा आता एकनाथ शिंदे यांच्या नेतृत्वाखालील शिवसेनेचे राज्यसभा सदस्य आहेत आणि 2019 मध्ये दक्षिण मुंबईतील कुलाबा विधानसभा मतदारसंघ जिंकलेल्या भाजपचे विधानसभा अध्यक्ष राहुल नार्वेकर यांना आव्हान दिले जाण्याची शक्यता आहे.

12. उत्तर मुंबई: भाजपने केंद्रीय मंत्री पीयूष गोयल यांना मुंबई उत्तर मतदारसंघातून उमेदवार म्हणून नाव दिले आहे, जे पक्षाच्या सर्वात सुरक्षित जागांपैकी एक मानले जाते.

आपल्या तीन दशकांच्या राजकीय कारकिर्दीत गोयल यांनी कधीही लोकसभा किंवा राज्य विधानसभेची निवडणूक लढवली नाही.