Nag Panchami Puja Vidhi in Marathi: आज नागदेवतेची पूजा कशी करावी? जाणून घ्या शुभ मुहूर्त आणि संपूर्ण विधी!
या दिवशी महिला आणि मुली नवीन वस्त्रे परिधान करतात, हातावर मेंदी काढतात आणि झोका, झिम्मा, फुगडी यांसारखे पारंपरिक खेळ खेळून आनंदोत्सव साजरा करतात.
नाग पंचमी पूजा विधी मराठीत: श्रावण महिन्याची सुरुवात झाली की भारतीय संस्कृतीतील सणांची रेलचेल सुरू होते. याच परंपरेतील पहिला आणि अत्यंत महत्त्वाचा सण म्हणजे नागपंचमी. आज, १७ ऑगस्ट २०२६ रोजी, सोमवारच्या शुभदिनी, देशभरात नागपंचमी मोठ्या उत्साहात साजरी होत आहे. नागदेवतेच्या पूजनाने सर्पभय दूर होते आणि सुख-समृद्धी लाभते अशी श्रद्धा आहे.
हिंदू पंचांगानुसार, श्रावण महिन्याच्या शुक्ल पक्षातील पंचमी तिथीला नागपंचमी साजरी केली जाते. यावर्षी पंचमी तिथी १६ ऑगस्ट २०२६ रोजी सायंकाळी ४:५२ वाजता सुरू झाली असून ती १७ ऑगस्ट २०२६ रोजी सायंकाळी ५:०० वाजेपर्यंत राहील. उदयतिथीनुसार, नागपंचमीचा मुख्य सण १७ ऑगस्ट रोजी साजरा केला जात आहे.
नागपंचमी २०२६: पूजेचा शुभ मुहूर्त
नागपंचमीच्या दिवशी नागदेवतेची पूजा शुभ मुहूर्तावर करणे अत्यंत फलदायी मानले जाते. यावर्षी पूजेसाठी खास शुभ मुहूर्त उपलब्ध आहे:
- पूजा प्रारंभ: १७ ऑगस्ट २०२६, सकाळी ०५:५१ वाजता (भारतीय प्रमाणवेळेनुसार)
- पूजा समाप्ती: १७ ऑगस्ट २०२६, सकाळी ०८:२९ वाजता (भारतीय प्रमाणवेळेनुसार)
- एकूण कालावधी: २ तास ३८ मिनिटे
या शुभ वेळेत नागदेवतेची मनोभावे पूजा करून त्यांचे आशीर्वाद प्राप्त करू शकता.
नागपंचमी पूजा विधी
नागपंचमीच्या दिवशी नागदेवतेची पूजा पारंपरिक पद्धतीने केली जाते. घरोघरी नागाच्या मूर्तीची किंवा प्रतिमेची पूजा करण्याची पद्धत आहे. काही ठिकाणी मातीचा किंवा पिठाचा नाग बनवूनही त्याची पूजा केली जाते. पूजेची सविस्तर पद्धत खालीलप्रमाणे:
- शुचिर्भूतता: सकाळी लवकर उठून स्नान करावे आणि स्वच्छ वस्त्रे परिधान करावीत. पूजेचे स्थान गंगाजल शिंपडून शुद्ध करावे.
- नागदेवता स्थापना: पाटावर हळद-चंदनाने नाग-नागीण आणि त्यांच्या पिल्लांची चित्रे काढून किंवा नागदेवतेची मूर्ती/फोटो स्थापित करावा.
- पूजन सामग्री: नागदेवतेला हळद, कुंकू, फुले, दुर्वा, अक्षता अर्पण कराव्यात.
- नैवेद्य: दूध, लाह्या, बत्ताशे यांचा नैवेद्य दाखवावा. अनेक घरांमध्ये गव्हाची खीर आणि चणाडाळ व गुळापासून बनवलेली पुरणाची दिंड (उकडीची दिंड) तयार करून नागदेवतेला अर्पण केली जाते.
- मंत्र जप व आरती: ‘ओम नागदेवताय नमः’ या मंत्राचा जप करून नागदेवतेची आरती करावी आणि व्रत कथा वाचावी.
नागपंचमीचे महत्त्व
नागपंचमीचा सण केवळ नागदेवतेच्या पूजेपुरता मर्यादित नाही, तर याला अनेक धार्मिक आणि सांस्कृतिक पैलू आहेत:
- कालसर्प दोष निवारण: ज्यांच्या कुंडलीत कालसर्प दोष असतो, त्यांनी नागपंचमीच्या दिवशी नागदेवतेची पूजा केल्याने तो दोष शांत होतो असे मानले जाते.
- भावाच्या दीर्घायुष्यासाठी: स्त्रिया या दिवशी आपल्या भावाच्या दीर्घायुष्यासाठी आणि त्याला संकटांपासून वाचवण्यासाठी उपवास करतात.
- निसर्गाप्रती कृतज्ञता: नाग हे पिकांचे रक्षणकर्ते मानले जातात. त्यामुळे हा सण निसर्गाप्रती आणि प्राण्यांप्रती कृतज्ञता व्यक्त करण्याचा दिवस आहे.
- शेतकऱ्यांचे नियम: या दिवशी शेतकरी आपल्या शेतात नांगरणी करत नाहीत किंवा जमिनी खोदत नाहीत, अशी परंपरा आहे.
नागपंचमी हा सण मानवी जीवनातील परस्परसंबंध आणि निसर्गाशी असलेले आपले नाते अधिक दृढ करतो. नागदेवतांच्या कृपेने सर्वांच्या जीवनात सुख-शांती आणि समृद्धी येवो, अशी प्रार्थना करूया.
(The above story first appeared on LatestLY on Aug 17, 2026 07:04 AM IST. For more news and updates on politics, world, sports, entertainment and lifestyle, log on to our website latestly.com).
