Vishwakarma Aarti Lyrics: पूजेच्या वेळी 'या' आरतीचे पठण का मानले जाते अत्यंत फलदायी?

भारतातील एक महत्त्वाचा आणि पवित्र सण, विश्वकर्मा पूजा आज, १७ सप्टेंबर २०२६ रोजी देशभरात मोठ्या भक्तिभावाने साजरी केली जात आहे. भगवान विश्वकर्मा, जे 'देवांचे शिल्पकार' आणि 'दिव्य अभियंता' म्हणून ओळखले जातात, त्यांची ही उपासना विशेषतः कारागीर, शिल्पकार, अभियंते आणि उद्योजकांसाठी अत्यंत महत्त्वाची आहे. या दिवशी, कामाच्या ठिकाणी आणि घरांमध्ये, लोक आपापल्या साधनांची आणि यंत्रांची पूजा करून त्यांच्या प्रति कृतज्ञता व्यक्त करतात आणि वर्षभर सुरक्षितता, प्रगती आणि यशासाठी आशीर्वाद मागतात.

हिंदू धर्मानुसार, भगवान विश्वकर्मा यांनीच स्वर्गलोकातील अद्भुत संरचना, भगवान श्रीकृष्णाची द्वारका नगरी आणि रावणाची सोन्याची लंका यांसारख्या अनेक अलौकिक वास्तूंची निर्मिती केली आहे. त्यांनी देवांना अनेक शक्तिशाली शस्त्रे, जसे की भगवान शंकराचे त्रिशूळ आणि भगवान विष्णूचे सुदर्शन चक्र, बनवून दिली. म्हणूनच, त्यांना निर्मिती आणि कौशल्याचे प्रतीक मानले जाते. कन्या संक्रांतीच्या दिवशी हा सण साजरा केला जातो, जेव्हा सूर्य कन्या राशीत प्रवेश करतो.

विश्वकर्मा पूजा २०२६: शुभ मुहूर्त

या वर्षी, विश्वकर्मा पूजा गुरुवार, १७ सप्टेंबर २०२६ रोजी साजरी होत आहे. पूजेसाठी अनेक शुभ मुहूर्त उपलब्ध आहेत, ज्यामुळे भाविकांना सोयीनुसार पूजा करता येते.

*स्थानिक पंचांगानुसार वेळेत थोडा फरक असू शकतो, त्यामुळे आपल्या शहरातील अचूक वेळेसाठी स्थानिक पंचांग तपासावे.

पूजा विधी आणि परंपरा

विश्वकर्मा पूजेच्या दिवशी, भाविक सकाळी लवकर उठून स्नान करतात. त्यानंतर, कामाची ठिकाणे, कारखाने, कार्यशाळा आणि घरातील औजारे स्वच्छ करून सजवतात. औजारांना फुलांनी, टिळ्याने आणि लाल वस्त्राने सजवले जाते. भगवान विश्वकर्मा यांची मूर्ती किंवा चित्र स्थापित केले जाते आणि त्यांची विधिवत पूजा केली जाते. पूजेमध्ये धूप, दिवे, फळे (केळी, नारळ), मिठाई (लाडू, पेढा), सुपारी आणि फुले अर्पण केली जातात. 'ओम श्री सृष्टानया सर्वसिद्धाय विश्वकर्मणे नमो नमः' आणि 'ओम विश्वकर्मणे नमः' यांसारख्या मंत्रांचा जप केला जातो.

आरती

पूजेचा एक महत्त्वाचा भाग म्हणजे 'विश्वकर्मा आरती'. 'श्री विश्वकर्मा घरा आवो' ही आरती विशेषतः लोकप्रिय आहे. आरती गायल्याने भक्तांना ईश्वरी आशीर्वाद प्राप्त होतात आणि त्यांच्या कामात यश मिळते अशी श्रद्धा आहे. पूजेनंतर प्रसाद वाटला जातो. अनेक ठिकाणी या दिवशी औजारे वापरणे टाळले जाते, ज्यामुळे कामातून थोडा विराम घेऊन श्रद्धेने पूजा करता येते. काही ठिकाणी सामुदायिक मेजवान्या आणि एकत्र येऊन पूजा करण्याची परंपरा आहे, ज्यामुळे कामगार आणि मालक यांच्यातील बंध अधिक मजबूत होतात.

प्रादेशिक विविधता आणि आजची स्थिती

विश्वकर्मा पूजा भारतात विविध प्रदेशांमध्ये वेगवेगळ्या पद्धतीने साजरी केली जाते. पूर्व भारतात, विशेषतः बंगाल, बिहार, ओडिशा आणि आसाममध्ये, पतंग उडवून आनंद व्यक्त करण्याची परंपरा आहे. उत्तर भारतात सामुदायिक भोजन आणि मोठे समारंभ आयोजित केले जातात. दक्षिण भारतात, काही ठिकाणी हा सण नवरात्रीतील आयुध पूजेशी जोडला जातो. ही एक प्रादेशिक सुट्टी असून, अनेक कारखाने आणि कार्यशाळा या दिवशी बंद असतात, ज्यामुळे कर्मचारी आणि कारागीर एकत्रितपणे पूजेमध्ये सहभागी होऊ शकतात.

विश्वकर्मा पूजा केवळ एक धार्मिक विधी नाही, तर ते श्रम, कौशल्य आणि निर्मितीच्या सन्मानाचे प्रतीक आहे. आपल्या कामाबद्दल कृतज्ञता व्यक्त करण्याची आणि पुढील वाटचालीसाठी प्रेरणा घेण्याची ही एक सुंदर संधी आहे.