महाराष्ट्रात उत्साहाने साजरा केला जाणारा रंगांचा सण 'होळी' आणि कोकणचा लाडका 'शिमगा' आता अवघ्या काही दिवसांवर येऊन ठेपला आहे. २०२६ मध्ये होळीचा मुख्य सण ४ मार्च रोजी साजरा होणार असून, त्यापूर्वी ३ मार्चला होलिका दहन केले जाईल. वाईटावर चांगल्याचा विजय मिळवून देणारा हा सण महाराष्ट्रात वेगवेगळ्या परंपरांनी साजरा केला जातो. विशेषतः कोकणात शिमगोत्सवाची लगबग आतापासूनच सुरू झाली आहे.
होळी आणि होलिका दहन मुहूर्त
हिंदू पंचांगानुसार, फाल्गुन पौर्णिमेच्या दिवशी होळी साजरी केली जाते. २०२६ मध्ये मंगळवार, ३ मार्च रोजी होलिका दहन केले जाईल. या दिवशी सायंकाळी प्रदोष काळात होलिका दहन करणे शुभ मानले जाते. त्यानंतर दुसऱ्या दिवशी म्हणजे बुधवार, ४ मार्च रोजी धुलिवंदन (रंगवाली होळी) साजरी केली जाईल. या दिवशी लोक एकमेकांना गुलाल लावून आणि रंगांची उधळण करून आनंद व्यक्त करतात.
कोकणचा शिमगोत्सव आणि पालखी सोहळा
कोकणात होळीला 'शिमगा' असे म्हटले जाते आणि येथे हा उत्सव केवळ दोन दिवसांचा नसून अनेक ठिकाणी तो पाच ते दहा दिवस चालतो. यंदा फेब्रुवारीच्या अखेरीस आणि मार्चच्या पहिल्या आठवड्यात कोकणातील गावागावांत ग्रामदैवतांच्या पालख्या बाहेर पडतील. नाचणारी पालखी आणि 'होळी रे होळी, पुरणाची पोळी'च्या घोषाने कोकणची भूमी दुमदुमून जाईल. चाकरमान्यांसाठी रेल्वे आणि एसटी प्रशासनाने जादा गाड्यांचे नियोजनही सुरू केले आहे.
रंगपंचमी 2026: कधी आहे तिथी?
२०२६ मध्ये रविवार, ८ मार्च रोजी रंगपंचमी आहे. पंचमी तिथी ७ मार्च रोजी सायंकाळी ७:१७ वाजता सुरू होऊन ८ मार्च रोजी रात्री ९:११ वाजता समाप्त होईल. सुट्टीचा दिवस असल्याने यंदा रंगपंचमीचा उत्साह अधिक पाहायला मिळण्याची शक्यता आहे.
उत्सवाचे वेळापत्रक एका नजरेत
होलिका दहन: ३ मार्च २०२६ (मंगळवार)
धुलिवंदन (धुळवड): ४ मार्च २०२६ (बुधवार)
रंगपंचमी: ८ मार्च २०२६ (रविवार)
सुरक्षिततेचे आवाहन
सण साजरा करताना नैसर्गिक रंगांचा वापर करावा आणि पाण्याचा अपव्यय टाळावा, असे आवाहन प्रशासनातर्फे करण्यात आले आहे. तसेच, गर्दीच्या ठिकाणी कोणताही अनुचित प्रकार घडू नये यासाठी पोलीस बंदोबस्तही तैनात करण्यात येणार आहे.