Maharashtra Municipal Corporation Elections 2026: 'पॅनेल पद्धत' नेमकी काय? मुंबईला वेगळा नियम का? मतदारांसाठी महत्त्वाची माहिती
महाराष्ट्र महानगरपालिका निवडणुकांमध्ये यंदा राबवण्यात येणारी 'पॅनेल पद्धत' (Panel System) आणि मुंबईसाठी असलेला अपवाद याविषयीची सविस्तर माहिती. मतदारांना एकापेक्षा जास्त मते का द्यावी लागणार आणि मतदानाची प्रक्रिया कशी असेल, याचा आढावा.
मुंबई: महाराष्ट्रातील 28 महानगरपालिकांच्या सार्वत्रिक निवडणुकांसाठी येत्या गुरुवारी, 15 जानेवारी रोजी मतदान प्रक्रिया पार पडणार आहे. या निवडणुकीच्या निमित्ताने 'पॅनेल पद्धती'मुळे (Panel System) मतदारांमध्ये काहीसे गोंधळाचे वातावरण आहे. पुणे, ठाणे, नवी मुंबई यांसारख्या शहरांमध्ये मतदारांना एकाच वेळी चार उमेदवारांना मतदान करावे लागणार आहे, तर मुंबईत मात्र जुनीच 'एक प्रभाग, एक उमेदवार' ही पद्धत लागू राहणार आहे. प्रशासनाने मतदारांना या प्रक्रियेची नीट माहिती करून घेण्याचे आवाहन केले आहे.
'पॅनेल पद्धत' म्हणजे नक्की काय?
पॅनेल पद्धत, ज्याला 'बहुसदस्यीय प्रभाग पद्धत' असेही संबोधले जाते, यामध्ये एका मोठ्या भौगोलिक प्रभागातून तीन किंवा चार नगरसेवक निवडले जातात. पारंपारिक छोट्या प्रभागांचे एकत्रीकरण करून एक मोठा प्रभाग (पॅनेल) तयार केला जातो. या पद्धतीचा मुख्य उद्देश नागरी विकास कामांमध्ये सुसूत्रता आणणे आणि एका मोठ्या क्षेत्रासाठी एकत्रित नियोजनाची संधी देणे हा असतो. या निवडणुकीत बहुतेक शहरांमध्ये 'चार सदस्यीय पॅनेल' रचना करण्यात आली आहे.
मतदारांना चार वेळा मतदान का करावे लागेल?
पुणे, नाशिक आणि ठाणे यांसारख्या शहरांतील मतदारांना ईव्हीएम (EVM) मशीनवर चार मते नोंदवणे अनिवार्य आहे. याचे स्वरूप खालीलप्रमाणे असेल:
जागांचे विभाजन: एका प्रभागात अ, ब, क आणि ड अशा चार जागा असतील.
अनिवार्य निवड: वैध मतदानासाठी मतदाराला प्रत्येक जागेसाठी (Seat A to D) एक उमेदवार निवडणे आवश्यक आहे.
प्रक्रिया: मतदाराने पहिल्या जागेसाठी बटण दाबल्यानंतर लाल दिवा लागेल, त्यानंतर क्रमाने दुसऱ्या, तिसऱ्या आणि चौथ्या जागेसाठी मतदान करावे लागेल.
मत बाद होण्याची भीती: जर मतदाराने एखादी जागा वगळली किंवा सर्व चार मते दिली नाहीत, तर ईव्हीएम प्रक्रिया पूर्ण होणार नाही आणि तुमचे मत तांत्रिकदृष्ट्या अवैध ठरू शकते.
मुंबई (BMC) अपवाद का ठरली?
राज्यातील इतर २८ महानगरपालिकांमध्ये पॅनेल पद्धत असताना मुंबई महानगरपालिका (BMC) मात्र जुन्याच पद्धतीनुसार निवडणूक लढवत आहे. याची मुख्य कारणे खालीलप्रमाणे आहेत: १. प्रशासकीय रचना: मुंबईच्या २२७ प्रभागांची रचना ऐतिहासिकदृष्ट्या 'एक प्रभाग-एक सदस्य' अशी आहे. मुंबईची प्रचंड लोकसंख्या आणि घनता पाहता हीच पद्धत अधिक सोयीची असल्याचे मानले जाते. २. कायदेशीर तरतूद: मुंबई महानगरपालिका कायदा इतर शहरांना लागू असलेल्या महाराष्ट्र महानगरपालिका कायद्यापेक्षा वेगळा आहे. ३. राजकीय सहमती: मुंबईतील प्रमुख राजकीय पक्षांनी पॅनेल पद्धतीपेक्षा एकसदस्यीय प्रभागालाच पसंती दर्शवली आहे, जेणेकरून स्थानिक नगरसेवकाची जबाबदारी निश्चित करता येईल.
मतदारांसाठी महत्त्वाची टीप
मतदानाचा वेळ सकाळी 7:30 ते सायंकाळी 5:30 पर्यंत असेल. पॅनेल पद्धत असलेल्या भागात मतदारांनी गोंधळून न जाता आपल्या प्रभागातील चारही जागांचे उमेदवार आधीच तपासून घ्यावेत. राज्य निवडणूक आयोगाच्या 'मतदार' (Matadhikar) ॲपच्या मदतीने मतदार आपल्या प्रभागाची रचना आणि उमेदवारांची यादी पाहू शकतात.
(Social media brings you the latest breaking news, viral news from the world of social media including Twitter, Instagram and YouTube. The above post is embedded directly from the user's social media account. This body of content has not been edited or may not be edited by Latestly staff. Opinions appearing on social media posts and the facts do not reflect the opinions of Latestly, and Latestly assumes no responsibility for the same.)