Babasaheb Ambedkar Jayanti 2026: बाबासाहेब आंबेडकरांची जयंती 14 एप्रिल रोजी असते; पण तुम्हाला माहित आहे का, की या महामानवाचा जन्म कोठे झाला होता?

मुंबई: भारतीय राज्यघटनेचे मुख्य शिल्पकार आणि महामानव डॉ. बाबासाहेब आंबेडकर यांची १३५ वी जयंती १४ एप्रिल २०२६ रोजी देशभरात आणि जगभरात मोठ्या उत्साहात साजरी केली जात आहे. समता, न्याय आणि बंधुत्वाचा संदेश देणाऱ्या या क्रांतीसूर्याचा जन्म कोठे झाला आणि त्यांच्या स्मृती कशा जतन केल्या गेल्या आहेत, याला आजच्या दिनी विशेष महत्त्व प्राप्त झाले आहे. महू (मध्य प्रदेश) ते चैत्यभूमी (मुंबई) हा त्यांचा प्रवास आजही कोट्यवधी लोकांसाठी प्रेरणादायी ठरत आहे.

बाबासाहेबांचे जन्मस्थान: महू (मध्य प्रदेश)

डॉ. बाबासाहेब आंबेडकरांचा जन्म १४ एप्रिल १८९१ रोजी मध्य प्रदेशातील इंदूर जिल्ह्यातील महू (Mhow) या लष्करी छावणीच्या ठिकाणी झाला. त्यांचे वडील रामजी मालोजी सकपाळ हे ब्रिटीश लष्कराच्या छावणीत सुभेदार मेजर म्हणून कार्यरत होते. बाबासाहेब त्यांच्या माता-पित्यांचे १४ वे अपत्य होते. आज या शहराचे नाव बदलून सन्मानार्थ 'डॉ. आंबेडकर नगर' असे ठेवण्यात आले आहे.

'भीम जन्मभूमी' स्मारकाचे महत्त्व

महू येथील ज्या ठिकाणी बाबासाहेबांचा जन्म झाला, तिथे आता एक भव्य आणि देखणे स्मारक उभारण्यात आले आहे, ज्याला 'भीम जन्मभूमी' म्हणून ओळखले जाते. या स्मारकाचा पाया १४ एप्रिल १९९१ रोजी त्यांच्या जन्मशताब्दी वर्षात रचला गेला आणि २००८ मध्ये त्याचे लोकार्पण करण्यात आले. स्तूपसदृश आकाराचे हे स्मारक आज जगभरातील अनुयायांसाठी एक महत्त्वाचे तीर्थस्थान बनले आहे.

आंबेडकर जयंती २०२६: विशेष संदर्भ

१४ एप्रिल २०२६ रोजी साजरी होणारी ही जयंती विशेष आहे, कारण डिजिटल युगात त्यांच्या विचारांचा प्रसार अधिक वेगाने होत आहे. यंदाच्या जयंतीनिमित्त महू येथे लाखो अनुयायी अभिवादन करण्यासाठी जमले असून, केंद्र आणि राज्य सरकारांनी या ऐतिहासिक स्थळाच्या विकासासाठी विशेष पावले उचलली आहेत. यानिमित्ताने ठिकठिकाणी सामाजिक समता सप्ताह आणि व्याख्यानांचे आयोजन करण्यात आले आहे.

शिक्षणाचा आणि न्यायाचा वारसा

लष्करी छावणीत जन्मलेल्या भीमरावांनी विषमतेचे चटके सोसले, तरीही केवळ शिक्षणाच्या जोरावर त्यांनी जागतिक स्तरावर आपली ओळख निर्माण केली. महूहून सुरू झालेला हा प्रवास मुंबईतील एल्फिन्स्टन हायस्कूल, कोलंबिया विद्यापीठ आणि लंडन स्कूल ऑफ इकॉनॉमिक्सपर्यंत पोहोचला. स्वतंत्र भारताचे पहिले कायदामंत्री म्हणून त्यांनी देशाला जगातील सर्वोत्तम संविधान दिले, ज्याचा पाया त्यांनी बालपणी अनुभवलेल्या सामाजिक विषमतेच्या विरोधात रचला होता.

(The above story first appeared on LatestLY on Mar 31, 2026 01:05 PM IST. For more news and updates on politics, world, sports, entertainment and lifestyle, log on to our website latestly.com).