महाराष्ट्र शासनाची अत्यंत लोकप्रिय ठरलेली 'मुख्यमंत्री माझी लाडकी बहीण योजना' राज्यातील लाखो महिलांना आर्थिक आधार देत आहे. मात्र, अलीकडच्या काळात तांत्रिक त्रुटी, अपूर्ण कागदपत्रे किंवा ई-केवायसी (e-KYC) न झाल्यामुळे अनेक महिलांची नावे लाभार्थी यादीतून वगळण्यात आल्याचे समोर आले आहे. जर तुमचे किंवा तुमच्या ओळखीच्या कोणाचे नाव या यादीतून काढले गेले असेल, तर घाबरून न जाता काही सोप्या प्रशासकीय पायऱ्या फॉलो करून हे नाव पुन्हा समाविष्ट केले जाऊ शकते. सरकारकडून या त्रुटी सुधारण्यासाठी स्पष्ट मार्गदर्शक सूचना जारी करण्यात आल्या आहेत.
यादीतून नाव का वगळले जाते?
लाडकी बहीण योजनेच्या यादीतून नाव कमी होण्यामागे प्रामुख्याने काही ठराविक तांत्रिक कारणे आहेत. यामध्ये अर्ज भरताना झालेली नावाची चूक, चुकीचा बँक खाते क्रमांक, किंवा आधार कार्ड आणि बँक खाते एकमेकांशी लिंक नसणे या गोष्टींचा समावेश होतो.
याशिवाय, ज्या महिलांनी अद्याप आपल्या बँक खात्याची ई-केवायसी (e-KYC) प्रक्रिया पूर्ण केलेली नाही, त्यांचे हप्ते रोखले जात आहेत किंवा त्यांची नावे तात्पुरती यादीतून हटवली जात आहेत.
ई-केवायसी (e-KYC) कशी पूर्ण करावी?
या योजनेचा लाभ अखंडित सुरू ठेवण्यासाठी बँक खात्याचे ई-केवायसी असणे अनिवार्य आहे. यासाठी महिला पुढील पद्धतींचा अवलंब करू शकतात.
सर्वात आधी आपल्या संबंधित बँकेच्या शाखेत जाऊन आधार कार्ड आणि बँक खाते लिंक (Aadhar-Bank Seeding) करून घ्यावे. बँकेत ई-केवायसी फॉर्म भरून बायोमेट्रिक किंवा ओटीपी द्वारे ही प्रक्रिया पूर्ण करता येते.
तसेच, योजनेच्या अधिकृत पोर्टल किंवा 'नारी शक्ती दूत' (Nari Shakti Doot) ॲपवर लॉगइन करून आपले प्रोफाईल अपडेट करावे. तेथे आधार पडताळणीचा पर्याय निवडून ई-केवायसीची स्थिती तपासता येते आणि ती प्रलंबित असल्यास पूर्ण करता येते.
यादीतून नाव वगळले असल्यास काय करावे?
जर तुमचे नाव आधी यादीत होते आणि आता ते दिसत नसेल, तर सर्वात आधी योजनेच्या अधिकृत वेबसाईटवर जाऊन आपल्या अर्जाची सद्यस्थिती (Application Status) तपासा. तेथे अर्ज नाकारल्याचे किंवा प्रलंबित असल्याचे कारण स्पष्ट लिहिलेले असते.
जर अर्जात काही त्रुटी (Discrepancy) असेल, तर ती ऑनलाईन पद्धतीने दुरुस्त करण्याचा पर्याय पोर्टलवर उपलब्ध करून देण्यात आला आहे. कागदपत्रे अस्पष्ट असल्यास ती पुन्हा स्वच्छ स्कॅन करून अपलोड करावीत.
ऑनलाईन प्रक्रियेत अडचण येत असल्यास महिला आपल्या जवळच्या अंगणवाडी केंद्रात, सेतू केंद्रात (CSC) किंवा स्थानिक महा-ई-सेवा केंद्रात जाऊन अधिकृत कर्मचाऱ्यांच्या मदतीने आपला अर्ज पुन्हा दुरुस्त करू शकतात.
लाडकी बहीण योजनेचा उद्देश गरजू महिलांपर्यंत थेट आर्थिक मदत पोहोचवणे हा आहे. त्यामुळे बँक खाते थेट लाभ हस्तांतरणासाठी (DBT - Direct Benefit Transfer) सक्रिय असणे गरजेचे आहे.
नाव वगळले गेलेल्या महिलांनी वेळेत आपल्या अर्जातील चुका सुधारल्यास आणि बँक केवायसी पूर्ण केल्यास, त्यांना योजनेचे पुढील हप्ते पूर्ववत मिळण्यास मदत होईल असे प्रशासनाकडून स्पष्ट करण्यात आले आहे.