Representational Image | Pixabay

मुंबई. भारतात सट्टा मटका या जुगाराला जुना इतिहास असला तरी, 'कल्याण मटका' हे नाव आजही सर्वाधिक चर्चेत असते. २०२६ मध्ये तंत्रज्ञानाच्या विस्तारामुळे हा खेळ आता छुप्या पद्धतीने डिजिटल प्लॅटफॉर्म आणि मोबाइल अ‍ॅप्सवर पोहोचला आहे. मात्र, कमी वेळात जास्त पैसे कमावण्याच्या हव्यासापोटी सामान्य नागरिक गंभीर आर्थिक आणि कायदेशीर संकटात सापडत आहेत. पोलीस आणि मानसशास्त्रज्ञांच्या मते, हा खेळ केवळ पैशांचा नाश करत नाही, तर व्यक्तीला गुन्हेगारी आणि मानसिक तणावाच्या उंबरठ्यावर नेऊन ठेवतो.

आर्थिक विळखा आणि कर्जबाजारीपणा

कल्याण मटका हा पूर्णपणे नशिबावर आधारित खेळ असून यात जिंकण्याची शक्यता नगण्य असते. सुरुवातीला लहान रकमेने लागलेले हे व्यसन हळूहळू मोठ्या गुंतवणुकीत रूपांतरित होते. २०२६ मधील ताज्या आकडेवारीनुसार, मटक्याच्या नादात मध्यमवर्गीय कुटुंबांमधील दिवाळखोरीचे प्रमाण वाढले आहे. अनेक खेळाडू आपले नुकसान भरून काढण्यासाठी कर्ज घेतात आणि शेवटी कर्जबाजारीपणाच्या चक्रात अडकतात.

कडक कायदे आणि तुरुंगवासाची तरतूद

भारतात जुगाराबाबतचे कायदे अत्यंत कडक आहेत. 'सार्वजनिक जुगार कायदा, १८६७' (Public Gambling Act, 1867) आणि 'महाराष्ट्र जुगार प्रतिबंध अधिनियम' अंतर्गत मटका खेळणे किंवा चालवणे हा अजामीनपात्र गुन्हा ठरू शकतो.

दंडात्मक कारवाई: मटका खेळताना पकडले गेल्यास भारी दंड आणि कारावासाची शिक्षा होऊ शकते.

डिजीटल पाळत: २०२६ मध्ये महाराष्ट्र सरकारने ऑनलाइन सट्टेबाजीच्या वेबसाइट्सवर कडक निर्बंध लादले असून सायबर सेल अशा प्लॅटफॉर्मवर सतत लक्ष ठेवून आहे.

सायबर फसवणुकीचा नवा धोका

आजकाल 'कल्याण मटका'च्या नावाखाली अनेक बनावट वेबसाइट्स सक्रिय आहेत. या वेबसाइट्स केवळ लोकांचे पैसे हडप करत नाहीत, तर त्यांचा वैयक्तिक डेटा देखील चोरतात. अनेकदा 'फिक्स आकडा' देण्याच्या नावाखाली लोकांकडून आगाऊ पैसे उकळले जातात आणि नंतर त्यांची फसवणूक केली जाते. या अवैध प्लॅटफॉर्मवर आर्थिक व्यवहार करणे अत्यंत असुरक्षित आहे, ज्यामुळे बँक खाती रिकामी होण्याचे प्रकार समोर आले आहेत.

मटक्याचे व्यसन हे अमली पदार्थांच्या व्यसनाइतकेच घातक मानले जाते. सातत्याने होणारी हार आणि पैशांची चणचण यामुळे खेळाडूमध्ये चिडचिडेपणा, नैराश्य (Depression) आणि कौटुंबिक कलह वाढतात. सामाजिक प्रतिष्ठेला तडा गेल्यामुळे अनेक तरुण आत्महत्येसारख्या टोकाच्या पाऊलाकडे वळत असल्याचे दिसून आले आहे. तज्ज्ञांच्या मते, कष्टाने मिळवलेला पैसा अशा अवैध मार्गांनी गमावणे हे संपूर्ण कुटुंबाच्या भविष्यासाठी घातक ठरते.